Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/10813 K.2020/11164

Taraflar arasındaki davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, ... 2. Tüketici Mahkemesi, ... 5. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik-yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

..

2. Asliye Hukuk Mahkemesince, 4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı tüketicinin korunması hakkındaki yasanın 2. maddesinde "Bu kanun 1. maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar." hükmüne yer verildiği, aynı yasanın 3. maddesinde malların ne olduğu ve tüketicinin tarifinin yapıldığı, somut olayda 4077 sayılı yasada tanımlanan şekilde hizmet sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, 4077 sayılı yasanın 23. maddesi gereğince bu tür davalara bakma görevi Tüketici Mahkemelerinin olduğu,

görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup mahkemelerce de kendiliğinden yargılamanın her aşamasında gözetileceği, görevli mahkemelerin ... Adliyesi Tüketici Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 2. Tüketici Mahkemesince, davanın açıldığı 10/04/2013 tarihinde ... Adliyesinde faaliyette bulunan herhangi bir tüketici mahkemesinin bulunmadığı, ... Tüketici Mahkemelerinin kurulup faaliyete geçmesinden önce ... Adliyesinin yargı çevresinde kalan davalara bakma görevinin ... Tüketici Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 5. Tüketici Mahkemesince ise, dava dilekçesi ekinde ibraz edilen Kaçak İşlemleri başlıklı belge ile kaçak kullanan davalının davacı ile abonelik sözleşmesi imzalamadığının anlaşıldığı gibi, kaçak tutanağında, abone grubu olarak ticarethane

gösterilmiş olmakla, davalı anılan tanıma göre tüketici kabul edilemeyeceği, bu durumda, TKHK kapsamında tüketici işleminden söz etmek mümkün bulunmadığından, davaya genel hükümlere göre ve genel mahkemelerde bakılması gerektiğinden genel mahkeme olan, görevsizlik kararı veren Asliye Hukuk Mahkemesi görevli bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.

6502 sayılı Kanunun 73. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.

Bir hukukî işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.

Dosya kapsamında, davacı vekilinin dava dilekçesi ile; davalıya ait kaçak elektrik kullanmaya ilişkin müvekkili kurumun uğramış olduğu zarara istinaden borçluya ödeme emri gönderilerek 2.535,12 TL için icra takibi yapıldığını, ancak davalının takibe rağmen ödemediğini belirterek, davalının haksız ve hukuki dayanağı olmayan itirazın iptaline, icra takibinin devamına, alacağa reeskont faiz işletilmesine, takip alacağı üzerinden % 20 oranında icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, 08/03/2012 tarihli kaçak usulsüz elektrik tespit tutanağında 8059489 abone nolu davalı tarafından usulsüz kullanımın tespit edildiği,

davalı ile davacı arasında yapılan abonelik sözleşmesinin ticarethane aboneliğine ilişkin olduğu, elektrik aboneliğinin ticari veya mesleki faaliyet kapsamında kullanıldığı nazara alındığında, davacının tüketici tanımına uymadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemeleri görevli ise de;

Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler 6100 sayılı HMK'nun 21. maddesinde “(1) Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur: a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa, b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa, c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse, ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, mahkemelerce verilen görevsizlik- yetkisizlik kararı kesinleşmiş ise de, iki mahkeme arasında karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik ya da yetkisizlik kararı bulunmamaktadır. Davanın ilk açıldığı ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, ... Tüketici Mahkemelerinin davaya bakmakla görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik-yetkisizlik kararı verilerek dosya ... 2. Tüketici Mahkemesine gönderilmiş, ... 2. Tüketici Mahkemesince dava tarihi itibari ile ...

Tüketici Mahkemelerinin göreve başlamadığından bahisle görevsizlik kararı verilerek dosyanın ... Tüketici Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, ... 5. Tüketici Mahkemesince ise davaya bakmakla görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek bu kararın da kesinleşmesi üzerine dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir. Oysa ki, olumsuz görev uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için ...

5. Tüketici Mahkemesinin kararında görevli olduğu belirtilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin de ... Tüketici Mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğuna dair görevsizlik-yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında merci tayini için aranan "iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur.