Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/10962 K.2021/10866

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş; davacı ... vd. vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 05/10/2021 günü temyiz eden davacı ... vekilinin yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediklerinden diğer taraf vekillerinin yokluklarında duruşmaya başlanarak davacı ... vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Dava, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı uyarınca inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Davacılar vekili 17.11.2014 tarihli dilekçesine ekli 11.03.2013 tarihli sulh protokolü uyarınca tarafların sulh olduğunu bildirmiştir.

Sulh, HMK'nun 313. vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Sulh görülmekte olan bir davada tarafların uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşme olup, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Karar kesinleşinceye kadar yapılan her türlü sulh anlaşması mahkeme huzurunda yapılmış sulh olarak kabul edilir. Sulh ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi sonuç doğurur.

5393 sayılı Belediye Kanununun 18. maddesinin "h" bendi uyarınca; vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin YTL'den fazla olan belediye uyuşmazlıklarını sulh ile tasfiyeye kabul ve feragate karar verme yetkisi Belediye Meclisine aittir. Bu durumda dosyaya sunulan sulh sözleşmesi ekinde meclis kararının bulunmadığı dikkate alındığında Belediye Meclisinden alınmış bir sulh ve kabul kararı bulunup bulunmadığı hususu mahkemece araştırılıp, usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir sulh sözleşmesinin bulunduğunun tespit edilmesi halinde HMK.nun 315. maddesi uyarınca işlem yapılıp sonucuna göre ve davalı idare tarafından yapılan ödemelerde dikate alınmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabule göre de;

2- Arsa niteliğindeki ... ilçesi ... Mahallesi 17 ada 1 parsel sayıl taşınmaza 6745 sayılı Kanunun 35. maddesi ile 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddesi uyarınca uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınıp, emsal karşılaştırması karşılaştırması yapılmak suretyle değer biçilmsinde yöntem itibari ile bir isabetsizlik yoktur.Ancak;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmaz yüzölçümü itibariyle dava konusu taşınmaza göre küçük yüzölçümlü olduğu gibi dairemiz denetiminden geçerek 2021/776E 2021/ 10029 K sayılı ilam ile onandığı anlaşılan ve dava konusu taşınmazla aynı mahallede bulunan ... ilçesi ...

Mahallesi 369 ada 6 ve 164 parsel sayılı taşınmazlara imar uygulamasının tapuya tescil edildiği 1.03.1990 tarihi itibariyle, taşınmazların m2 sine 0.20 TL değer takdir edildigi ve yine dava konusu taşınmaza 20.05.2008 dava tarihi itibariyle değer biçen 25.08.2009 tarihli bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın m2 birim fiyatının 813,00 TL/m2 olarak belirlendiği gözetildiğinde ,dava konusu taşınmaza imar uygulamasının tapuya tescil edildiği 23.11.1989 tarihi itibariyle 0,11 TL/m2 değer belirleyen bilirkişi raporu inandırıcı bulunmamıştır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın;

imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek,

dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi tespit edilen bedele de Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici fiyat endeksi tablosu esas alınıp güncelleme yapılarak dava tarihindeki değerinin tespiti için yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,