Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/2950 K.2020/6444

Taraflar arasındaki kamulaştırma yolu ile idareye devredilen ancak, davalı tarafından imar planları değiştirilerek dava dışı üçüncü şahıslara satılan taşınmazla uğranılan zararın, davacılara ödenen kamulaştırma bedeli düşüldükten sonra taşınmazın gerçek değerinin hesaplanılarak davacılara ödenmesi suretiyle tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR –

Dava, kamulaştırma yolu ile idareye devredilen ancak, davalı tarafından imar planları değiştirilerek dava dışı üçüncü şahıslara satılan taşınmazla uğranılan zararın, davacılara ödenen kamulaştırma bedeli düşüldükten sonra taşınmazın gerçek değerinin hesaplanılarak davacılara ödenmesi suretiyle tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekillince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;

Davacının; dava konusu taşınmazın satışını dava tarihinde öğrendiğini beyan ettiği fakat satış tarihi ile dava tarihi arasında geçen süre dikkate alındığında davacı tarafın daha önce öğrenmiş olabileceğinin hayatın olağan akışına göre daha uygun olacağı düşünülmelidir.

Bu durumda; dava konusu taşınmazın hangi amaçla dava dışı turizm şirketince satın alındığı, satın alan şirket tarafından herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığı, (otel inşaatı v.s.), yapıldıysa ruhsat tarihi ve inşaat tarihi, kamulaştırma yapıldığındaki malik olan davacının kamulaştırma tarihi olan 1979 ile satış tarihi olan 2004 tarihi ve dava tarihi 2012 tarihleri arasında taşınmazın bulunduğu yer dışında ikamet ettiğine dair bir belgede sunmadığı dikkate alındığında bu eksik hususlar araştırılıp,

Dava konusu taşınmazın üçüncü kişiye satış tarihi ile dava tarihi arasında geçen zaman dikkate alınıp Türk Borçlar Kanunu 52. maddesi uyarınca davacı; zararın artmasına sebep olmuş ise, bundan sorumlu tutulması gerektiği gözetilerek, kamulaştırma nedeniyle davacılara ödenen bedelin tespit edilecek ödeme gününden; taşınmazın 3.kişilere 28.06.2004 tarihinde devri sonucu alınan bedelinde bu tarihten itibaren.

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu ile dava tarihine güncellenmesi ve davacının 3. kişiye yapılan satışı öğrenme tarihi ile dava tarihi arasında geçen süre tespit edildikten sonra, Borçlar Kanununun 52.maddesi gereğince indirim yapılması gerekip gerekmediği konusu da değerlendirilmek suretiyle uzman bilirkişi kurulundan denetime elverişli rapor alınarak bu iki bedel arasında davacı taraf aleyhine bir durum meydana gelmiş ise bu bedele hükmetmek, mal sahibi aleyhine bir fark oluşmadığı takdirde de davanın reddine karar vermek gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme dayalı hüküm kurulması,