Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/9344 K.2020/10043

Taraflar arasındaki davada ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi, ... 6. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik-yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

... 14. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacının, murisi ...'in terekesinin borca batık olduğunu belirterek mirasının reddini istediği, davacının hasım gösterilmeden açmış olduğu davanın TMK 605/1 maddesinde düzenlenen gerçek redde ilişkin olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

... 3. Sulh Hukuk Mahkemesince, müteveffa ...'in nüfus kaydının incelenmesinde, 22/09/2015 tarihinde vefat ettiği, Mernis sisteminde kayıtlı ikametgah adresinin "... Mah. ... Sk. No:... .../ ..." olduğu, TMK'nun 576 maddesi ve 6100 sayılı HMK'nun 11. maddesi gereğince mirastan doğan davalarda ölen kişinin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 6. Sulh Hukuk Mahkemesince ise, miras bırakanın 22/09/2015 tarihinde vefat ettiği, davacının dava dilekçesinde 19/08/2016 tarihinde miras bırakanın vefat ettiğini öğrendiğini ve mirasın hükmen reddini talep ettiğini açıkça belirttiği, davanın 12/12/2016 tarihinde açıldığı, dolayısıyla 3 aylık yasal süre içerisinde mirasın gerçek reddi davasının açılmadığı, davacı terekenin borca batık olduğundan bahisle mirasın hükmen reddini talep ettiğinden davanın mirasın hükmen reddi olarak görülmesi gerektiği, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde “(1) Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur:

a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa,

b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa,

c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse,

ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, mahkemelerce verilen iki ayrı görevsizlik- yetkisizlik kararı kesinleşmiş ise de, iki mahkeme arasında karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik ya da yetkisizlik kararı bulunmamaktadır. Davanın ilk açıldığı ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesi davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vererek dosyayı ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesine göndermiş, ...

3. Sulh Hukuk Mahkemesi ise mirastan doğan davalarda ölen kişinin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkili olduğu gerekçesi bu davanın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vererek dosyayı ... Sulh Hukuk Mahkemesine göndermiş, ...

6. Sulh Hukuk Mahkemesince ise, davacı terekenin borca batık olduğundan bahisle mirasın hükmen reddini talep ettiğinden davanın mirasın hükmen reddi olarak görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, bu kararında kesinleşmesi üzerine dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir. Oysa ki, olumsuz görev uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin kararında yetkili olduğu belirtilen ...

14. Asliye Hukuk Mahkemesininde yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında merci tayini için aranan "iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur. Bu nedenle yargı yerinin belirlenmesi koşulları oluşmadığından dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.