Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/9352 K.2020/10030

Taraflar arasındaki davada ... 10. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ile ... 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

...

10. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla), davalı vekilince süresi içerisinde verilen cevap dilekçesinde usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulduğu, davalı ... şirketinden gelen 17/09/2019 tarihli cevabi yazıda, sigorta sözleşmesini yapan acentenin adresinin .../... olduğunun belirtildiği, davacının Uyap üzerinden adres araştırma formu dosyasına göre dava açılmadan önceki bir tarih olan 04/08/2017 tarihinden beri davacının adresinin .../... olduğu, kaza tespit tutanağına göre kaza yerinin .../... olduğu, böylelikle kazanın meydana geldiği yerin ...

Adliyesi yargı sınırlarında, davacının ikametgah adresinin ise ... Adliyesi yargı sınırları içerisinde olduğu, davalı sigortacının adresinin ve sigorta sözleşmesini yapan acentenin adresinin ise ... olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, somut olayda, kaza ...da gerçekleşmiş olup davacının adresinin ... ... olması, ... mahkemesinin yaptığı araştırmaya göre de acentenin merkez adresinin .../... olduğu, Uyapta görünen davalı adresinin yetki alanına göre de, davanın ...da görülmesi gerekse bile, bu kez ... Adliyesinin yetkili olması gerektiği, mahkememizin hiç bir durumda yetkili olmadığı, HMK'nın 16. maddesi gereğince haksız fiilin işlendiği yer ve davacının ikemetgah mahkemelerinin de yetkili olduğu, davacının adresinin ... ilinde olması nedeniyle yetkisizlik kararı veren mahkemenin yetkili olduğu gerekçesi ile karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı HMK'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde HMK'nın 7/1-2. cümlesindeki düzenleme anlamında kesin yetki sözkonusu değildir. Haksız fiil halinde HMK'nın 16. maddesi gereğince birden fazla mahkemenin yetkili kılınarak davacıya bir seçimlik hak tanınmış olduğu gözönüne alındığında, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, Davalı ... şirketinin yerleşim yeri adresinin "... Mh. ... Cd. No:... .../..." olduğu, haksız fiile konu kazanın ...'de meydana geldiği, davacının adresinin "... Mahallesi ... Caddesi No:.../... .../..." olduğu, dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, ... ilinde yetkisiz bir mahkemede dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalılara geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunduğu anlaşıldığına göre, davanın ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.