Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/9885 K.2020/10901

Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı ... Demir Çelik Sanayi A.Ş.vekili tarafından reddi hakim talebinde bulunulmuştur. Red talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Demir Çelik Sanayi A.Ş. vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Taraflar arasında görülen ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/346 Esas sayılı dosyasının yargılaması sırasında davalı ... Demir Çelik Sanayi A.Ş. vekili tarafından sunulan dilekçe ile.

12/12/2018 tarihli duruşmada dosyanın incelemeye alınmasına karar verilmiş, 30/01/2019 tarihli duruşmada ise hiç beklemedikleri şekilde yeni heyet oluşturulmasına karar verildiği 30/01/2019 tarihli duruşmada atadığı yeni heyeti ''bozmadan sonra alınan heyet raporu ile bozmadan önce aldığı rapor arasında çelişki olduğu görüldüğü,

bozmanın daha önceki bilirkişiler dışında mahkemede resen belirlenecek bir finans uzmanı, bir demir çelik üretiminden anlayan mühendis bilirkişi, bir de hukukçu bilirkişiye tevdi suretiyle, ... daha önce raporlar arasında çelişkiyi gideren gerekçeye ve denetime elverişli rapor tanzim edilmesinin istemine'' mahkemenin bu ara kararı ile daha önce bozmadan önce alınan bilirkişi raporu hakkında vermiş olduğu kararlarını unuttuğu, gerçekten bozulan karardan önce verilen bilirkişi raporunun mahkemesince de Yargıtayca da dikkate alınmadığının çok açık olduğu, mahkemenin bozma kararına uymuş olduğu,

davacı vekilinin bu açık ve tartışmasız duruma rağmen sürekli bozmadan önce sunulmuş olan ve ''bir bilirkişi raporu nasıl olmamalı?'' diye soranlara ibret dersi olarak anlatılması gereken bu bilirkişi raporunun usulü kazanılmış hak doğduğuna yönelik çok sayıda iddiası taraflarınca gerekçeleri ile birlikte yanıtlanmış konu hakkında HMK 293. maddesi kapsamında uzman görüşü sunulmuş, mahkemenin de defalarca bilirkişi incelemesi yaptırmasına rağmen o ana kadar bu raporu hiç dikkate almamış, bilirkişi

heyeti görevlendirmelerinde de bu rapora dikkat çekmemiştir.

Davacı vekilinin bozmadan önce alınan bilirkişi raporunun kendi lehlerine usulü kazanılmış hak doğduğuna yönelik taleplerinin 10/03/2016 tarihli duruşmada açık bir şekilde reddedildiği mahkemece davacı vekilinin usulü kazanılmış hak ile ilgili taleplerini de içeren 15/11/210 tarihli dilekçesinde ileri sürdüğü talepleri tamamının reddi için kullandığı ifade aynen şu şekildedir; ''bilirkişilere yapacakları iş ve Yargıtay bozma ilamı dikkate alınarak rapor hazırlamaları usulünce belirtildiğinden,

davacı vekilinin talebinin reddine'' mahkemece davacı tarafından hiçbir delil sunulmamış olmasına rağmen, davacı lehine bir alacak tespit edebilmek uğrana, beş kez ve üstelik yeni bir heyet ile bilirkişi incelemesi yaptırma yoluna gitmiş olduğu, ''dava tarihi itibariyle davacının davalıdan toplam 5.217.284,55-USD alacaklı olduğu'' sonucuna varıldığı, bu raporun son derece usulsüz olduğu,

bu yeni bilirkişi heyetinin üyelerinin daha önce dosyaya sunulan raporlar arasındaki çelişkileri gidermeleri istenmesine rağmen önceki bilirkişi raporlarını değerlendirmek bir yana daha raporların varlığından bile bahsetmemiş olduğu daha açık bir ifade ile bu bilirkişilerin mahkemece verilen görevi yerine getiremediği, gerçekten bu rapordan önceki raporlar ile ilgili herhangi bir açıklama olmadığı gibi dosyaya sunulmuş olan bilimsel mütalaalardan hiç söz edilmemiş olduğu,

bu bilirkişi heyetinin görevini yerine getiremediği ve bu fiilin en basit tabiri ile görevi ihmal olduğu hususu 22/02/2020 tarihli duruşmada taraflarınca gündeme getirilmiş, duruşma zaptına geçirilmiş fakat mahkeme konu hakkında karar vermemiş beyanları adeta görmezden gelmiştir.

Sonuç olarak, mahkemenin kesin önelin yaptırımını ve davacının bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılması halinde, başkaca hiç bir dayanağı ve delili olmadığını çok iyi bildiği, usulsüz olduğunu bildiği bilirkişi raporunu dosyaya dahil etme çabası içine girmiş olduğu,

22/04/2020, 04/05/2020, 21/05/2020 tarihli dilekçelerle de belgeleri ile ortaya konulan itirazların mahkemece reddedilmiş ve 15/06/2020 tarihli dilekçede tekrarlamalarına rağmen, 11/06/2020 tarihli ara kararından rücu edilmemiş olması karşısında, tarafsızlığını tamamen yitirmiş olan Başkan ve Üyelerini davadan çekilmeye davet ettikleri, bu davetlerin karşılanmadığı takdirde Başkan ve Üyelerin HMK'nın 36. maddesi gereğince mahkeme heyetini reddettikleri, red taleplerinin kabulü ile red kararı gereği işlem yapılması talep edilmiştir.

Yine davalı tarafın mahkemeye ibraz ettiği 22/07/2020 tarihinde sehven eklemeyi unuttuğu belgelerden de bilirkişi ...'in harici bilirkişi atanması talebinin ...

Bilirkişi Bölge Kurulu Başkanlığı tarafından onaylandığı, mahkemenin bilirkişi ...'in tayinine ilişkin yemin zabtı sunduğu, ayrıca mahkemenin bilirkişi ...'in atanmasına ilişkin oy birliği ile karar aldığı, yine bilirkişilerden ..., ..., ... hakkında disiplin soruşturması başlatıldığına dair Bilirkişi Bölge Kurulu Başkanlığı'nın 29/06/2006 tarihli yazısı ve Anayasa Mahkemesinin 19/02/2020 tarih 2018/152 Esas 2020/11 sayılı kararları sunularak mahkeme heyeti'nin reddi taleplerini yenilemiştir.

Reddi istenen Başkan ..., Üye Hakim ... ve Üye Hakim ... ileri sürülen hakimin reddi sebeplerinin HMK 36. maddesinde düzenlenen sebeplerden olmaması nedeniyle hakimin reddi talebinin reddi yönünde

görüş bildirilmişler, red talebini inceleyen merci tarafından, davalı tarafın daha önce alınan bilirkişi raporlarının dikkate alınmadan 31/01/2019 tarihli duruşmada yeni bir heyet oluşturulmasına ilişkin ara kararının usul ve hukuka aykırı olduğunu yine bu ara kararında bilirkişi olarak atanan ...'in atama tarihinde resmi bilirkişi listesinde bulunmadığına ilişkin ileri sürdüğü iddialarda yerinde görülmemiştir. Yeni heyet oluşturulması mahkemenin taktirinde olduğu gibi ...

Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığı'nın 2017 tarihli listelerinde ...'in yer aldığı daha sonra listeye alınmadığı anlaşılmakta ise de ... Bilirkişi Bölge Kurulu Başkanlığı'nın 10/06/2020 tarihli yazısı ile bilirkişi ...in görevlendirmesinin onaylandığı, kaldı ki mahkemece liste dışından da gerek görüldüğü taktirde uzman bilirkişi atanabileceği söz konusu olduğundan bu iddialar reddi hakim sebebi olamaz.

Yine söz konusu bilirkişiler hakkında disiplin soruşturması yapılmasının bilirkişilerin bu davada görevlendirilmesine engel değildir.

Mahkeme heyetinin davalı tarafın yeniden bilirkişi raporu alınmasına ilişkin oluşturmuş olduğu ara kararında bilirkişiler için taktir edilen ücretin davacı tarafça süresi içerisinde yatırılmamasını ileri sürmüş ise de bilirkişi ücretlerinin davalı tarafça posta havalesi ile gönderilip mahkemece dava dosyasına aktarılmasına ilişkin işlem reddi hakim sebebi kabul edilemez.

Ayrıca davalı tarafın kesin süre içerisinde yargılama giderini ve ara kararını yerine getirmediğine buna rağmen mahkeme dosyasının bilirkişilere verilmesine ilişkin iddiasına hakimin takdirine girdiğinden hakimin reddi sebebi olamaz. Bu nedenler ile mahkeme heyetinin yaptığı yargılama sırasında vermiş olduğu ara kararın mahkeme heyetinin tarafsızlığını yitirmiş olduğuna ilişkin davalı tarafın iddiası yerinde görülmemiştir.

Yargılama sırasında mahkeme heyeti davanın ne şekilde yürütüleceği hangi usul hükümlerinin uygulanacağı hangi yasal maddeye göre davanın yürütüleceği konusunda her türlü kararı verebilir. Buna müdahale mümkün değildir. Mahkeme heyeti bu kararlarından dolayı taraflı davrandığını ileri sürmek mümkün değildir. Davalı taraf ancak buna ilişkin mahkeme heyetinin vermiş olduğu karara ilişkin itiraz ve temyiz yoluna başvurabilir.

Bu nedenlerle davalı tarafın reddi hakim isteğinin HMK 36. maddede belirtilen sebepler mevcut olmadığı gerekçesiyle davalı ...

Demir Çelik Sanayi A.Ş. vekilinin mahkeme heyetinin reddine ilişkin isteminin 6100 sayılı HMK'nın 36.maddesinde belirtilen kapsamda kalmadığından reddine, HMK 42/4 madde uyarınca takdiren mahkeme heyeti topluca reddedildiğinden her bir hakim için 1.000'er TL olmak üzere (Toplam 3000-TL) disiplin para cezası ile davalı tarafın hüküm olunmasına karar verilmiş, hüküm davalı ... Demir Çelik Sanayi A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.