Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/13421 K.2021/14445

Taraflar arasındaki davada ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, bonoya dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili 30/07/2018 tarihli talep dilekçesi ile, davalılar aleyhine menfi tespit davasını açtıklarını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/12335 soruşturma sayılı dosyası ile açılan soruşturma dosyasında dava konusu senedin tahrifat edildiği ve nitelikli dolandırıcılık suçunda kullanıldığını gösterir kuvvetli deliller bulunduğunu belirterek HMK'nın 209. maddesi gereğince icra dosyasına giren paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 09/05/2018 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nce 31/10/2018 tarih 2018/2397 Esas, 2018/1664 Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yargılamaya devam edilerek, 08/06/2021 tarih 2018/334 Esas, 2021/398 Karar sayılı kararı ile davalı ... hakkında açılan davanın reddine, davalı Tegin İnş. Turizm Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti hakkında açılan davanın kabulü ile, ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2018/2289 Esas sayılı dosyasına konu 26/09/2012 düzenleme, 450.000,00-TL bedelli bono nedeni ile takipten kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi'nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Dairemize gönderilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nce, ... Bölge Adliye Mahkemesi'nce 31/10/2018 tarihinde davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin verilen kararın, uyuşmazlığı nihai olarak sonuçlandıran usul ya da esasa ilişkin bir karar niteliğinde olmadığı, 5235 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi ve 28/06/2019 tarihli ve 30815 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 26/06/2019 gün ve 230 sayılı kararı uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 02/09/2019 tarihinde faaliyete geçtiği dikkate alındığında yerel mahkemece verilen 08/06/2021 tarihli kararın istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemelerince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce ise, iş bu dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesinin görevinin başladığı 02/09/2019 tarihinden önce, yani ilk derece mahkemesindeki yargılamada sırasında verilmiş olan ara kararın istinafı nedeniyle ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nce istinaf incelemesinden geçtiği ve HMK'nın 353/1-b-1 maddesine göre istinaf başvurusunun da esastan reddine dair karar verildiği, bu nedenle 5235 sayılı kanunun Ek-1. maddesi gereğince, en son verilen 08/06/2021 tarihli nihai karara karşı yapılmış yeni istinaf başvurusunu inceleme yetkisinin de ilk istinaf incelemesini yapmış olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'ne ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur." hükmünü içermektedir.

HMK'nın "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna Ek-1. maddenin 1. fıkrasında; "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır." hükmü düzenlenmiştir.

Dosya kapsamından, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2018 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nce yapılarak ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nce görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.