Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/13494 K.2021/15413

Taraflar arasında görülen davada ... 8. Asliye Hukuk ve ... 16. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, davalı ... Özel Güvenlik Yemek Üretim Dağıtım Gıda Temz. Hizm. Malz. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iflas ettiği, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2013/13440 - 13523 E/K sayılı yargıtay ilamı ile, iflası karar verilen ... Özel Güvenlik Yemek Üretim Dağıtım Gıda Temz. Hizm. Malz. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında Ticaret Mahkemesi görevli olduğu için görevsizlik kararı verilmesi gerektiğine karar verilmiş olup, bu duruma göre mahkemenin görevi konusunda dosya incelenmiş ve TTK'nın 3,4 ve 5/2. maddeleri gereğince mahkemenin görevsizliğine, ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, her ne kadar davacı tarafça davalı şirkete karşı alacak davası açılmış ise de; davalı şirketin muamele merkezinin ... olduğu ve müflis şirket hakkında iflas kararının ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/416 Esas sayılı dosyası üzerinden verildiği görülmüş olup İİK'ya göre görevli mahkemenin iflas kararını veren Ticaret Mahkemesi olduğu, bu görevin kamu düzenine ilişkili olup kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, ... Ticaret Mahkemeleri'nin görevli ve yetkili olduğuna karar verilmiştir.

...

2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, davacı tarafın davaya konu yaptığı rücuen tazminatın, davalı şirketin iflasına karar verildikten sonra doğduğu, bu itibarla İİK m. 235 hükmü kapsamında, kayıt kabul davası olarak nitelendirilmesi doğru olmayacağı ve de davacının ve selefinin tacir olmamalarından dolayı dava TTK m. 4 kapsamında da ticari dava sayılmayacağı gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine ve HMK'nın 114 ve 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli ve yetkili ...

Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce 22/11/2019 tarih, 2019/1059 E. - 2019/1205 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş ve 22/11/2019 tarihinde kesinleşmiştir.

... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, HMK'nın 17. maddesinde yetki sözleşmesi başlığı altında, tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilecekleri taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılacağı amir hüküm olarak düzenlenmiş olduğu ve davacı vekili yasal süre içinde yetki itirazında bulunarak yetkili yeri göstermiş bulunduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ,taraflar arasındaki yetki sözleşmesi 1086 Sayılı HUMK'un yürürlükte olduğu dönemde yapılmıştır. HUMK'un 9. maddesi uyarınca her dava kural olarak davalının ikametgahı mahkemesinde açılır.

Sözleşmeden doğan davalar ayrıca sözleşmenin icra olunacağı (işin yapılacağı) yer mahkemesinde de açılabilir (HUMK'un madde 10) Taraflar arasında yetki sözleşmesi varsa o yer mahkemesi de yetkilidir (HUMK'un madde 22) Anılan bu yasal kural dikkate alındığında kamu düzeni gereği istisnalar hariç davacı tarafın bu yer mahkemelerinden birisinde davasını açmak konusunda seçimlik hakkı vardır.

Dava konusu somut olayda davalı şirketin muamele merkezinin ... olduğu anlaşılmış olup ... Asliye Hukuk Mahkemesi davaya bakmaya yetkili olduğu, ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkisini engelleyen herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığı, sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle, 6100 sayılı HMK yürürlüğe girmediğinden, sözleşmede kararlaştırılan yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunun kabulünün mümkün olmadığı böyle bir kabul, sözleşmenin imzalandığı tarihte değişik yer mahkemesinde dava açma imkanı bulunan, tarafların seçimlik haklarını ortadan kaldıracağı ve hak kaybına yol açacağı, bu bakımdan, sözleşmeyle kararlaştırılan kesin yetkinin 6100 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra imzalanan yetki sözleşmelerinde tatbiki uygun olacağı,

aksinin kabulü yanların sözleşmeyle kazandıkları ve o tarih itibariyle yasayla yetkili kılınan mahkemelerde dava açma imkanını ortadan kaldıracağından eşitlik ilkesine aykırı olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İİK’nın 235. maddesinde, "sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar" hususu düzenlenmiştir.

Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında gözetilmesi gerekmektedir. Somut olayda, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilmiş görevsizlik kararı bulunduğu ve ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2009 gün ve 2008/416 Esas sayılı dosyası üzerinden müflis davalı şirket hakkında iflas kararı verildiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.