Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/857 K.2021/4342

Taraflar arasındaki davada ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince, davacılar vekili tarafından ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/16 Esas sayılı dosyasında bir kısım mirasçı aleyhine muris muvazaası sebebiyle tapu iptali ve tescil davası açıldığı, davacılar vekilinin bu dosyada hükme alınan raporları sunan bilirkişiler nedeniyle ... aleyhine tazminat davası açtığı, HSK 1. Dairesi’nin 564 ve 586 sayılı kararında 3. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla bu tip davalara bakılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığını, söz konusu davanın HMK 286 maddesi dikkate alınarak asıl uyuşmazlığa bakmakla görevli olan ilgili hukuk dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla incelenmesinin daha doğru olacağı,

HSK 1. Dairesinin 564 ve 586 sayılı kararına göre muris muvazaasından kaynaklı davaları inceleme görev ve yetkisinin 1. Hukuk Dairesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince ise, bilirkişilerin hukuki sorumluluğuna ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile ilgili davaya bakma görevinin Hakimler ve Savcılar Kurulu 1. Hukuk Dairesinin 564 ve 586 sayılı kararları ile sonuçlandırılan ve 01/09/2020 tarihinden itibaren geçerli iş bölümüne göre 3. Hukuk Dairesine verildiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

İki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması durumunda, 6100 sayılı HMK m. 21'de, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak hâller arasında sayılmaktadır. 6100 sayılı HMK m. 22/2 uyarınca da, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar

kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." Buna göre, burada, usûle ilişkin nihaî kararlardan olan ve yazılması, kapsamı ve kanun yolları bakımından, hükümler gibi işlem görecek olan (HMK m. 294/6) ve HMK m. 21 ve 22'de yargı yeri belirlenmesi bakımından mevcudiyeti şart koşulan nitelikte "Yetkisizik-görevsizlik kararı" bulunmadığından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) için öngörülen koşullar gerçekleşmemiştir.

26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun "Hukuk mahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 5. maddesinin 17/4/2013 tarihli ve 6460 sayılı Kanunun 10. maddesiyle değişik beşinci fıkrası hükmüne göre. "İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır.

Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.

Bu kararlar Resmî Gazetede yayımlanır.Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır." Görüldüğü üzere, bu fıkra hükmünde de, açıkça, bir yerdeki birden çok aynı tür mahkeme arasındaki "iş dağılımı"ndan bahsedilmiş; iş dağılımını belirleme yetkisi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna verilmiş ve dairelerin, belirlenen iş dağılımına göre tevzi edilen davalara bakmak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.

Yukarıda değinilen hususlar, mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda anılan mahkemeler arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, gerçek anlamda (HMK m. 20) bir görev veya teknik anlamda bir işbölümü ilişkisi mevcut olmayıp, "iş dağılımı" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, yargı yeri belirlenmesi yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamaktatır.

Kaldı ki dosya arasında bulunan ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nun 18/11/2020 tarih 2020/48 Esas sayılı kararı ile 3. Hukuk Dairesi ile 1. Hukuk Dairesi arasındaki iş dağılımı sorununa ilişkin olarak dosyanın 3. Hukuk Dairesinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararı da mevcuttur.