Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/9452 K.2021/14018

Taraflar arasındaki davada Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 8. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Dairesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkin olarak Ankara 33. İş Mahkemesinde açılmış, mahkemece yargılama aşamasında borcun ödenmesi ve davanında süresinde açılmamış olması dikkate alındığında kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediği gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı vekili tarafından kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi 12/06/2018 tarih, 2018/369 Esas, 2018/1127 Karar sayılı ilamıyla davaya Afyonkarahisar İş Mahkemesi’nde bakılması gerektiği halde Ankara İş Mahkemesinde bakılması usul ve yasaya aykırı olduğundan,

HMK’nın 353/1-a. maddesi gereğince, Ankara 33. İş Mahkemesinin 2017/178 Esas, 2017/483 Karar sayılı kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bunun üzerine Ankara 33. İş Mahkemesince, uyuşmazlığın çözümünde Afyonkarahisar İş Mahkemelerinin yetkili olduğundan mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup Afyonkarahisar İş Mahkemesince,yargılama aşamasında borcun ödendiği gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş,

davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Dairemize gelmiştir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince, 15.08.2017 tarihli ve 694 sayılı KHK'nın 136. maddesine eklenen 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanun’un Ek 1. maddesinde.

"Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde,

karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemeyeceği gibi yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılması gerektiği" düzenlenmiş olup inceleme yapma yetki ve görevinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’ne ait olduğu gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, somut olayda, Dairece esas yönünden istinaf incelemesinin yapılmadığı, kesin yetki nedeniyle mahkeme kararı kaldırılmış olduğundan 5235 sayılı yasanın ek madde 1/1 hükmün uygulama yerinin olmadığı, aksinin düşünülmesi halinde başka bir Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresi içerisinde olması nedeniyle yetkisizlik kararı vermesi halinde, yetkisizlik kararı ile gönderilen mahkemenin esas yönden yaptığı inceleme sonucunda verilen kararın da ilk istinaf incelemesi yapan mahkemece incelenmesi gerektiği sonucuna varılacağı bunun da HMK'nın 353/3 maddeye aykırı olacağı gerekçesiyle istinaf incelemesinin Konya Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiğinden Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur." HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş;

bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nin 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik

kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

Dosya kapsamında, Afyonkarahisar İş Mahkemesi 16/06/2020 tarih, 2019/212 E. 2020/311 K.sayılı konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın davacı vekili tarafında istinaf edildiği, 03/09/2018 tarihinden itibaren Afyonkarahisar il ve ilçeleri Antalya Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresinden çıkarılarak Konya Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresine eklendiği ve istinaf incelemesi yapılacak kararın karar tarihi itibari ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresinde olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.