Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/13465 K.2023/3870

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, kararın ... dışındaki davalılar yönünden kesin olduğundan temyiz dilekçelerinin reddine, davalı ... yönünden ise Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 400, 426, 436, 437 ve 443 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedellerinin tespitine ve taşınmazların tapudan yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; acele el koyma dosyasında belirlenen bedellerin çok düşük olduğunu, dava konusu taşınmazların gerçek değerinin belirlenmesi ve arta kalan bölümlerin de bedeline hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2018 tarihli ve 2015/246 Esas, 2018/3786 Karar sayılı kararı ile tespit edilen kamulaştırma bedelinin davalılara ödenmesine, dava konusu 400 ve 426 parsellerin tamamının, 436, 437 ve 443 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırılan bölümlerinin tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf isteminde bulunmuştur.

B. GEREKÇE VE SONUÇ

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.09.2019 tarihli ve 2019/1207 Esas, 2019/1328 Karar sayılı kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... ve ... vekili ile davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.11.2020 tarihli ve 2019/10015 Esas, 2020/10422 Karar sayılı bozma ilâmı ile ... dışında kalan davalılar yönünden hükmedilen bedelin miktar itibarıyla kesinlik sınırı altında kaldığından temyiz dilekçelerinin reddine karar verildikten sonra davalı ... yönünden yapılan incelemede; ...

Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kanun'un 7 nci ve 31 inci maddesi gereği şerhler düşüldüğü; ancak irtifak hakkının tapuya işlenmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazlar üzerinde irtifak tesis edildiği kabul edilerek eski irtifaktan dolayı değer düşüklüğü hesaplanması, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

acele el koyma dosyasında tespit edilen bedel mahsup edildikten sonra oluşan fark bedele işletilecek yasal faizin bitiş tarihinin kararın kesinleşme tarihi olması gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde son karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine karar verilmesi doğru bulunmayarak, Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası verilen kararı ile davanın kabulüne, bozma ilâmının gerekleri yerine getirilmek suretiyle tespit edilen kamulaştırma bedelinin davalılara ödenmesine, dava konusu 400 ve 426 parsellerin tamamının, 436, 437 ve 443 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırılan bölümlerinin tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, emsal ile dava konusu taşınmazların üstün ve eksik yanlarının kıyaslanmadığını, idare vekili yararına vekâlet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bedelinin düşük belirlendiğini, arta kalan bölümler için değer düşüklüğüne hükmedilmesi gerektiğini, objektif değer artışının düşük belirlendiğini, ilk kararı diğer paydaşlar için de temyiz ettikleri hâlde, onlar yararına fark bedele hükmedilmediğini ileri sürerek temyiz itirazında bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönlerden bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. vekilinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince ilk kararla hükmedilen bedelden acele el koyma bedeli mahsup edildikten sonra fark bedele 20.06.2015 tarihinden ilk karar tarihine kadar, son kararla oluşan fark bedele ise aynı tarihten son karar tarihine kadar faiz işletilmemesi doğru değildir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalılar ... vd. vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.03.2022 tarihli ve 2021/15 Esas, 2022/67 Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının;

a) Birinci bendinin (d) fıkrasının hükümden çıkartılmasına, yerine "Mahkemece verilen ilk kararla acele el koyma dosyasında belirlenen bedel mahsup edildikten sonra hükmedilen 23.991,38 TL’ye 20.06.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 21.06.2018 tarihine kadar, ilk kararı temyiz eden ... için ikinci kararla belirlenen 2.709,83 TL'ye ise aynı tarihten son karar tarihi olan 10.03.2022 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine," cümlesinin yazılmasına;

b) İkinci fıkrasının (d) bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine "Mahkemece verilen ilk kararla acele el koyma dosyasında belirlenen bedel mahsup edildikten sonra hükmedilen 29.949,8 TL‘ye 20.06.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 21.06.2018 tarihine kadar, ilk kararı temyiz eden ... yönünden oluşan 5.259,19 TL’ye ise aynı tarihten son karar tarihi olan 10.03.2022 tarihine kadar faiz işletilmesine," cümlesinin yazılmasına;

c) Üçüncü bendinin (d) fıkrasının hükümden çıkartılmasına, yerine "Mahkemece verilen ilk kararla acele el koyma dosyasında belirlenen bedel mahsup edildikten sonra hükmedilen 90.096,12 TL‘ye 20.06.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 21.06.2018 tarihine kadar, ilk kararı temyiz eden ... yönünden oluşan fark bedel 3988,07 TL’ye ise aynı tarihten son karar tarihi olan 10.03.2022 tarihine kadar faiz işletilmesine," cümlesinin yazılmasına;

d) Dördüncü bendinin (d) fıkrasının hükümden çıkartılmasına, yerine "Mahkemece verilen ilk kararla acele el koyma dosyasında belirlenen bedel mahsup edildikten sonra hükmedilen 16.309,43 TL‘ye 20.06.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 21.06.2018 tarihine kadar, ilk kararı temyiz eden ... yönünden oluşan fark bedel 408,40 TL’ye ise aynı tarihten son karar tarihi olan 10.03.2022 tarihine kadar faiz işletilmesine," cümlesinin yazılmasına;

e) Beşinci bendinin (d) fıkrasının hükümden çıkartılmasına, yerine "Mahkemece verilen ilk kararla acele el koyma dosyasında belirlenen bedel mahsup edildikten sonra hükmedilen 35.872,69 TL‘ye 20.06.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 21.06.2018 tarihine kadar, ilk kararı temyiz eden ... yönünden oluşan fark bedel 1770,90 TL’ye ise aynı tarihten son karar tarihi olan 10.03.2022 tarihine kadar faiz işletilmesine," cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalı ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,