Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/13570 K.2023/2160

Taraflar arasında 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 7750 ada 36 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.01.2009 tarihli ve 2005/620 Esas, 2009/17 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.01.2009 tarihli ve 2005/620 Esas, 2009/17 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 25.05.2010 tarihli ve 2010/4380 Esas, 7753 Karar sayılı bozma ilâmı ile hükme esas alınan birinci bilirkişi raporunda emsal incelemesi ve dava konusu taşınmazla karşılaştırma yapılmaksızın genel nitelikteki değerlendirmelerle yetinilmiş olmakla bu rapora itibar edilemeyeceğinden yeniden emsal incelemesi yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Birinci Karar

Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.11.2014 tarihli ve 2010/694 Esas, 2014/803 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.11.2014 tarihli ve 2010/694 Esas, 2014/803 Karar sayılı kararı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece yapılan inceleme sonucunda, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak, üzerindeki ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumuna göre değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak, mahkemece verilen ilk kararda taşınmazın 428,81 m²lik yüzölçümünün kamulaştırılmasına karar verilerek değer tespiti yapılmış olup bu konuda bozma yapılmadığı hâlde, bozma sonrası alınan raporda toplam yüzölçümü olan 1.032,95 m² yönünden hesaplama yapılarak fazlaya hükmedilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.12.2019 tarihli ve 2018/328 Esas, 2019/484 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.12.2019 tarihli ve 2018/328 Esas, 2019/484 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece yapılan inceleme sonucunda, dava konusu taşınmazın bozma öncesi m² birim fiyatının 25,00 TL olarak tespit edildiği ve karar davacı idare vekilinin temyiz istemi üzerine bozulduğu hâlde, davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hak ilkesi ihlal edilerek, bozma sonrası 32,00 TL birim fiyatı üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle fazla bedel tespiti, bozma ilamı öncesi dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan bölümünde herhangi bir değer azalışına hükmedilmediği ve bu hususun bozma konusu yapılmadığı anlaşıldığı hâlde, bozma ilâmı sonrası davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hak ilkesi ihlal edilerek,

kamulaştırmadan arta kalan bölümde % 6,40 oranında değer azalışı hesaplanmak suretiyle fazla bedele hükmedilmesi ve dava konusu 2163 parsel sayılı taşınmazın 24.06.2014 tarihinde kesinleşen kadastro yenileme çalışmaları sonucunda 7750 ada 36 parsel sayılı taşınmaza dönüştüğü ve yeni duruma göre taşınmazın yüzölçümünün 426,07 m² olup bu alanın tapusunun iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi gerekirken, eski yüzölçümü üzerinden hesap yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.07.2022 tarihli ve 2020/526 Esas, 2022/502 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek karşılığının tespit edilmesi gerektiğini, usulî kazanılmış hak gereği idare lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin yanılgılı hukuksal gerekçeler ile kamulaştırmaya konu taşınmazın kamulaştırma bedelinin 11.907,50 TL olduğuna dair kararına katılmasının mümkün olmadığını, kararın açıkça usul ve kanuna aykırı olduğundan kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 7750 ada 36 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer tespitinde bir isabesizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeline ilk karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken son karar tarihine kadar faiz işletilmesi,

5. Mahkemece iadesine karar verilen bedelin 17.672,00 TL olması gerekirken sehven 9.960,06 TL olarak belirlenmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun’un 438 inci maddesi uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı tarafın tüm, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Gerekçeli kararının hüküm fıkrasının;

a. (1) numaralı bendinin dördüncü alt bendinde yer alan ''şimdiki karar tarihimiz olan 07/07/2022'' ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine ''ilk karar tarihi olan 29.01.2009 '' ibaresinin yazılmasına,

b. (1) numaralı bendinin beşinci alt bendinde yer alan ''9.960,06 TL'' ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine ''17.672,00 TL'' ibaresi eklenmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,