Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/15614 K.2023/2698

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.06.2019 Tarihli ve 2018/609 Esas, 2019/472 Karar Sayılı Kararı Taraflar arasındaki sözleşmenin 32 nci maddesinde yazılı yetki şartının Van Mahkemelerinin yetkisini bildirdiği ve bu nedenle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 17 nci maddesi uyarınca yetki sözleşmesinin kesin nitelikte bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 04.11.2020 Tarihli ve 2019/304 Esas, 2020/201 Karar Sayılı Kararı Taraflar arasındaki sözleşmede uyuşmazlıkların çözümünde yetkili mahkeme olarak Van Mahkemelerinin gösterildiği, 6100 sayılı Kanun'un 17 nci maddesine göre taraflar arasındaki bu yetki şartının geçerli olduğu ancak yetki sözleşmesinin yapılmış olmasının resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden olmadığı, davalı tarafça davaya cevap verilmediğinden bu kapsamda usulünce ileri sürülmüş bir yetki itirazı da bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve kusurlu iş bedeli ile cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi şöyledir: “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları” başlıklı 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: “(1) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz. (2) Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır. ”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunulmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkeme belirlenmiş olsa dahi yetki itirazı, bir ilk itiraz olarak ileri sürülebilir; mahkeme yetkisizliğini kendiliğinden (re'sen) nazara alamaz. Bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,