Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/4460 K.2022/6724

Taraflar arasındaki davada ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nce ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

-KARAR-

Davacı vekili dava dilekçesi ile birlikte, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/620 Esas, 2016/622 Esas, 2016/623 Esas, 2016/624 Esas; ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/629 Esas; ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/37 Esas, 2016/650 Esas, 2016/651 Esas; ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/640 Esas sayılı dosyalarında müvekkilinin fiil ehliyetine haiz olmaması sebebiyle yapmış olduğu tapu devir işlemlerinin geçersiz olduğundan mutlak butlan nedeni ile tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat davası ikame ettiklerini, ancak bu dosyalarda hükme alınan raporları sunan bilirkişilerin açıkça ağır kusurlu ve kasten yasaya aykırı davranarak ve görevlerini gereği gibi yerine getirmeyerek rapor düzenlemeleri nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını belirterek, 300.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce, Hakimler ve Savcılar Kurulu 1. Dairesi’nin bölge adliye mahkemelerinin iş bölümünün belirlendiği 564 ve 586 sayılı kararında ...

Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin ilk derece mahkemesi sıfatıyla bu tip davalara bakılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığını, söz konusu davanın HMK’nın 286. maddesi dikkate alınarak asıl uyuşmazlığa bakmakla görevli olan ilgili hukuk dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla incelenmesinin daha doğru olacağı, bu nedenle Hakimler ve Savcılar Kurulu 1. Dairesi’nin 564 ve 586 sayılı kararına göre yok hükmünde olduğu ileri sürülen temliki tasarruflardan kaynaklı davaları inceleme görev ve yetkisinin ...

Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nce ise, bilirkişilerin hukuki sorumluluğuna ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile ilgili davaya bakma görevinin Hakimler ve Savcılar Kurulu 1. Hukuk Dairesi’nin 564 ve 586 sayılı kararları ile sonuçlandırılan ve 01/09/2020 tarihinden itibaren geçerli iş bölümüne göre 3. Hukuk Dairesi'ne verildiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak haller arasında iki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması durumu sayılmaktadır.

Aynı Kanun'un 22/2. maddesi uyarınca da, iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenecektir.

Buna göre, burada, usule ilişkin nihai kararlardan olan ve yazılması, kapsamı ve kanun yolları bakımından, hükümler gibi işlem görecek olan (HMK m. 294/6) ve HMK'nın 21. ve 22. maddesinde yargı yeri belirlenmesi bakımından mevcudiyeti şart koşulan nitelikte "yetkisizik-görevsizlik kararı" bulunmadığından, yargı yeri belirlenmesi (merci tayini) için öngörülen koşullar gerçekleşmemiştir.

26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un "Hukuk mahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 5. maddesinin 17/4/2013 tarihli ve 6460 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle değişik beşinci fıkrası. “İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır.

Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmi Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır." düzenlemesini içermektedir.

Görüldüğü üzere, bu fıkra hükmünde de, açıkça, bir yerdeki birden çok aynı tür mahkeme arasındaki "iş dağılımı"ndan bahsedilmiş; iş dağılımını belirleme yetkisi Hakimler ve Savcılar Kurulu’na verilmiş ve dairelerin, belirlenen iş dağılımına göre tevzi edilen davalara bakmak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.