Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10122 K.2024/3423

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, Anamur ilçesi, ... köyü 101 ada 134 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelden acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelden mahsup edilerek, geri kalan miktarın davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kısımlarının davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı düzenlendiğini, bilirkişi raporunda kamulaştırma bedelinin yüksek, taşınmaz üzerinde yetişen ürünlere ilişkin münavebe ürünlerinin hatalı belirlendiğini, yine bilirkişi heyetinin taşınmaza birim fiyat takdir ederken verim miktarlarının ve ürün satış fiyatlarını yüksek, üretim masraflarını ise düşük aldığını, taşınmazlar için tespit edilen kapitalizasyon faiz oranı düşük olup yöre gerçeklerini yansıtmadığını, alınması gereken kapitalizasyon faiz oranının en az %6-7 oranında olması gerektiğini,

yargılamanın uzamasına müvekkil kurum sebebiyet vermemiş olmasına rağmen, kamulaştırma bedeline faiz uygulanmasının doğru olmadığını, lehlerine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir metoduna göre değer biçilmesi ve belirlenen bedelin bloke ettirilerek davalıya ödenmesine karar verilmesinin doğru olduğu, taşınmazların sulu arazi olması sebebiyle kapitalizasyon faizinin %4 alınmasının yerinde olduğu, kamulaştırma bedelinin ilçe tarım verilerine uygun olarak hesaplandığı ve faize ilişkin değerlendirmenin ve hükmün yerinde olduğu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olduğu anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; münavebe ürün fiyatlarının yüksek, üretim masraflarının düşük alındığını, kapitalizasyon faiz oranının %6-7 olması gerektiğini, yargılamanın uzamasına sebebiyet verilmemiş olmasına rağmen, kamulaştırma bedeline faiz uygulanmasının doğru olmadığını, tapudaki haciz, ipotek vs. gibi her türlü tasarrfu kısıtlayıcı şerh ve kayıtların kaldırılmasına yönelik hüküm kurulmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazın tapu maliki ... ve ...'ın dava tarihinden önce vefat ettiği, ...'ın mirasçılarının bir kısmının davaya dahil edildiği, ...'in mirasçılarının ise davaya dahil edilmediği anlaşıldığından 2942 sayılı Kanun'un 14 ncü maddesinin beşinci fıkrasına göre ölü tapu maliki mirasçıları ve adresleri araştırılıp, tespit edilen mirasçılarına usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilip taraf teşkili sağlanarak hüküm kurulması gerektiği halde, bu hususta araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine