Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10915 K.2024/1094

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 31.05.2023 Tarihli ve 2023/1083 Esas, 2023/1037 Karar Sayılı Kararı

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılacağı, dosya incelendiğinde Trabzon Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği tarih olan 02.09.2019 gününden önce, eldeki dosyaya ilişkin Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/45 Esas, 2017/227 Karar sayılı ilamı ile karar verildiği, bu karara karşı davalı vekilinin istinaf yoluna başvurduğu, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2018/1423 Esas, 2018/1206 Karar sayılı ilamı ile başvuru dilekçesinin reddine karar verildiği gözetildiğinde istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 Tarihli ve 2023/1020 Esas, 2023/1521 Karar Sayılı Kararı

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır ise de dosya içinde mevcut ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2018/1423 Esas, 2018/1206 Karar sayılı kararının incelenmesinde, istinaf başvurusuna konu edilen yeni mahkeme kurulması nedeniyle dava dosyasının başka mahkemeye devir ve gönderilmesine ilişkin idari nitelikteki kararın istinaf kanun yoluna başvurulabilecek kararlardan olmadığı ve bu nedenle dairemizce herhangi bir istinaf incelemesi yapılmadığı, şu durumda ...

Bölge Adliye Mahkemesince incelenmiş nihai bir kararın veya ara kararının bulunmadığı ve daha önceden istinaf incelemesinin yapıldığından da söz edilemeyeceği, yerel mahkemece iş bu istinaf incelemesine konu, nihai kararın verildiği tarih 28.02.2023 tarihinin Trabzon Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği 02.09.2019 tarihinden sonrası olduğu, şu durumda ilk derece mahkemesince dosyanın karara bağlandığı tarih itibariyle istinaf inceleme görevinin Trabzon Bölge Adliye Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, kredi sözleşmesine konu borçtan dolayı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin davada yetkili istinaf mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesince 21.09.2017 tarihli ve 2017/45 Esas, 2017/227 Karar sayılı kararıyla Hakimler ve Savcılar Kurulunun 02.08.2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı ile 18.08.2017 tarihinden itibaren Trabzon Tüketici Mahkemesi faaliyete geçtiği, dava konusu uyuşmazlığın, tüketici işleminden kaynaklı olması nedeniyle Tüketici Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle dava dosyasının faaliyete geçen Trabzon Tüketici Mahkemesine devrine ve gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.09.2017 tarihli kararının davalı ... Bankası A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesince 22.01.2018 tarihli kararı ile 21.09.2017 tarihli ve 2017/45 Esas, 2017/227 Karar sayılı kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle davalı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf talebinin reddine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

3. Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.01.2018 tarihli istinaf başvurusu değerlendirme kararının davalı ... Bankası A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 11.09.2018 tarihli ve 2018/1423 Esas, 2018/1206 Karar sayılı ilamı ile; istinaf başvurusuna konu yapılan 21.09.2017 tarihli kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 inci maddesinde sayılan istinaf kanun yoluna başvurulabilecek kararlardan olmadığı, yeni mahkeme kurulması nedeniyle dava dosyasının başka mahkemeye devir ve gönderilmesine ilişkin kararların idari nitelikte olduğundan yerel mahkemece verilen 22.01.2018 tarihli ek kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle davalı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

3. Dosya kendisine devredilen Trabzon Tüketici Mahkemesince 28.02.2023 tarihli ve 2018/355 Esas, 2023/91 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Dairemize gönderilmiştir.

4. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Trabzon Tüketici Mahkemesince 28.02.2023 tarihli ve 2018/355 Esas, 2023/91 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, karar tarihi itibariyle Trabzon Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 11.09.2018 tarihli ve 2018/1423 Esas, 2018/1206 Karar sayılı ilamının davalı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 352 nci maddesi gereğince usulden reddine ilişkin olduğu, bu durumda dosyada verilen nihai bir kararın veya ara kararının daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,