Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10917 K.2024/1422

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.05.2023 Tarihli ve 2022/960 Esas, 2023/108 Karar Sayılı Kararı Davacının adresinin Şehit Kansu Küçükateş Mahallesi Erdal Şişman Caddesi No:2F İç Kapı No:5 .../Osmaniye olarak, davalının adresinin ise ... Mahallesi İbrahim Öztürk Caddesi No:1/1 .../Kırıkkale olarak belirtildiği, borcun kaynağının davalı-borçluya gönderilen 340.000 kg kaba yemin bedeli olan 170.000,00 TL olduğunun iddia edildiği, takibin Adana Genel İcra Dairesinde başlatıldığı anlaşılmış olup, davalının süresinde yetki itirazında bulunduğu ve yetkili mahkemeyi de gösterdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Kırıkkale 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 13.07.2023 Tarihli ve 2023/221 Esas, 2023/283 Karar Sayılı Kararı Davalının süresinde cevap dilekçesi sunmadığı, böylece yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmediğinden yetki itirazının dikkate alınmasının mümkün olmadığı, süresinde cevap dilekçesi sunulmadığından Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli mahkeme olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi.

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Dosya kapsamından, davacı vekilince, müvekkili ile davalı şirket arasında süregelen ticari ilişki sebebiyle davalı şirketin müvekkilinden kaba yem istediğini, bunun karşılığında müvekkilinin 01.09.2022 tarihli ve ... fatura numarası ile davalıya 340 kg kaba yem gönderdiğini, davalının hem faturayı hem de gönderilen kaba yemi teslim aldığını ancak kaba yemin bedeli olan 170.000,00 TL borcu ödemediğini iddia ettiği, davalı vekilince de müvekkilinin davacıdan silaj paketleme hizmeti satın almış olduğunu buna karşılıkta banka dekontları sunarak böyle bir borcu bulunmadığını ileri sürdüğü, bu hali ile taraflar arasında bir havale ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Adana Genel İcra Dairesinde takip başlatıldığı, davalının sadece borca itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmezse de davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz Adana Mahkemelerinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak merkezinin bulunduğu Kırıkkale Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Kırıkkale 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kırıkkale 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahekemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,