Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/4155 K.2023/11937

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, 7947 ada 2 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğunu, müvekkilinin hisse sahibi olduğu arsanın imar uygulaması neticesinde oluştuğunu ve imar planında okul/eğitim alanı olarak göründüğünü. davalı tarafından imar tarihinden itibaren uzun süre taşınmaza imar planına uygun yapı yapılmaması sebebi ile hukuku el atma durumu fiili el atmaya döndüğünü, müvekkilinin tapulu olan bu taşınmazını davalı idare tarafından fiilen el atılmış olması sebebi ile kullanamadığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Belediye Başkanlığı'nın kararı ile imar planında eğitim alanı olarak tahsis edildiğini, taşınmazın imar planında okul alanı olarak belirlenmesi ve imar programlarının hazırlanarak imar planlarının uygulanmasının sağlanmasından Belediyenin sorumlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.12.2021 tarihli ve 2021/222 Esas, 2021/826 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 18.03.2022 tarihli ve 2022/571 Esas, 2022/520 Karar sayılı kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin yerinde olduğu ancak davalı idare harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesinin doğru olmadığı belirterek İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

2. Davacı vekili 24.10.2022 tarihli dilekçesi ile davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 18.03.2022 tarihli ve 2022/571 Esas, 2022/520 Karar kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davacı vekilinin 24.10.2022 tarihli dilekçesi ile davadan vazgeçtiklerini beyan ettiği anlaşılmış olup, davacı vekilinin vazgeçme beyanının davadan feragate mi yoksa davanın geri alınmasına mı ilişkin olduğu hususunda yeniden beyanı alınarak, feragat ettiğinin anlaşılması halinde davanın feragat nedeniyle reddine, geri alındığının kabulü halinde ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 123 üncü maddesi uyarınca davanın geri alınmasına davalı idarenin muvafakat verip vermediği sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin 24.10.2022 tarihli dilekçesi ile davadan vazgeçtiklerini beyan ettiği, vazgeçme beyanının davadan feragate mi yoksa davanın geri alınmasına mı ilişkin olduğu hususunda duruşmada beyanı alındığı, davacı vekilinin beyanında, vazgeçme beyanlarının "davanın geri alınmasına ilişkin" olduğunu beyan ettiği, bunun üzerine 6100 sayılı Kanun 123 üncü maddesi uyarınca davanın geri alınmasına davalı idarenin muvafakat verip vermediği hususunda davalı idareye yazı yazıldığı,

davalı idarenin 08.01.2023 tarihli cevabı yazısında davanın geri alınması talebinin bakanlıklarınca uygun görülmediğinin bildirildiği, davacı vekilinin 24.01.2023 tarihli duruşmada davadan feragat ettiklerine dair beyanda bulunduğu, vekaletnamesinde feragata ilişkin yetkinin bulunduğu anlaşılmakla davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle, idari yargının görevli olduğuna ve görev uyuşmazlığı çıkartılmasına ilişkin taleplerinin mahkemece gözetilmediğini, davacının taşınmazın imar planında okul alanı olarak ayrıldığını bilerek edindiğini, imar planlarından belediyenin sorumlu olduğunu, buna göre sorumluluğun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Kanun'un 125 inci maddesinin ikinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1 inci maddesi.

3. 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı taraf davasından feragat ettiğinden, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi ve dava konusu taşınmaza hukuken el atıldığından 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek madde 4’e göre davalı idare yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmüştür.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,