Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/4352 K.2023/12121

Taraflar arasındaki 4650 ... Kanun'la değişik 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, Şereflikoçhisar ilçesi, ... Mahallesi 180515 ada 18 parsel ... taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; idarece teklif edilen bedelin taşınmazın belediye mücavir alanı içerisinde kalması, taşınmazın konumu, objektif özellikleri ve emsal rayiç bedelleri nazara alındığında düşük olduğunu, dava konusu taşınmaz için ... ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli takdirine, davanın 4 ... fazla sürmesi halinde 4 ayın bittiği tarihten itibaren karar tarihine kadar geçecek süre için faiz yürütülmesine, hükmedilecek kamulaştırma bedelinin davacı idarenin teklif ettiği miktar kadarının hükümle birlikte müvekkillerine ödenmesine,

artan kısmın ise hükmün kesinleştiğinde nemaları ile birlikte hak sahiplerine ödenmek suretiyle bankada açılacak hesapta tutulmasına, kanun gereği yargı giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, lehine vekâlet ücreti verilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; resmi verilerin getirtilmediğini, saman gelirinin buğday net geliri içinde hesaplandığı halde yeniden eklendiğini, taşınmazın kuru arazi niteliğinde olup kapitalizasyon faiz oranının düşük alındığını, objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu ve fazla bedel biçildiğini ileri sürülerek istinaf isteminde bulunmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; resmi verilerin getirtilmediğini, münavebenin hatalı olduğunu, buğday veriminin az, üretim giderinin fazla alındığını, daha yüksek oranda objektif değer artışı uygulanması gerektiğini, az bedel biçildiğini ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir metoduna göre değer biçilmesinin ve belirlenen bedelin bloke ettirilerek davalıya ödenmesine karar verilmesinin doğru olduğunu istinaf aşamasında alınan bilirkişi ek raporunda metrekare değerine objektif artışı uygulanmak suretiyle 21,79 TL bulunmuş ise de bu değerin 2019 yılına ait m² değeri olduğu,

2020 yılı değerlendirme tarihi itibarıyla bölgeden ve Ankara'nın diğer ilçelerinden Daireye intikal eden ve Yargıtay denetiminden geçen dava dosyalarında kabul edilen birim değerler dikkate alındığında, raporda buğday ve bostan üretim giderleri içerisinde yer alan genel idari gider vs. eklenmek suretiyle hesaplama yapıldığının anlaşıldığı, Dairece resen yapılan hesaplamada, benzer dosyalarda daha önce incelenen aynı bölgeden geçen kuru arazi değerlendirmesine ilişkin 2020 tarihi itibarıyla metrekare değerlerinin 24,34 TL olarak belirlenen bedelinin ... ve hakkaniyete uygun olduğu kabul edilerek bedel yönünden yeniden karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Ankara ili, Şereflikoçhisar ilçesi, ... Mahallesi 180515 ada 18 parsel ... dava konusu taşınmaza 2942 ... Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, ... ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,