Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/4383 K.2023/11832

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonucu verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekili ve davalı ... vekili temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi 1249 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde; parsel üzerinde bulunan binaya 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre değer biçilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.04.2010 tarihli ve 2008/335 Esas, 2010/114 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmaz üzerindeki binalara, resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payları düşülmek suretiyle ayrı ayrı değer belirleyen 04.05.2009 tarihli bilirkişi raporuna göre bedel tespiti gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde fazla bina bedeline hükmedilmesi hatalı olduğu gibi bedeline hükmedilen taşınmazın 5018 sayılı Kanun'un 45 nci maddesi uyarınca Hazine adına tapuya tescili yerine, idare adına tesciline karar verilmesi, doğru olmadığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 23.08.2022 tarihli ve 2014/535 Esas, 2022/550 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalılara derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen m² birim fiyatının yüksek olduğunu, ... payının hatalı belirlendiğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, iadeye konu bedellerin açıkça belirtilmesi gerektiğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin düşük olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi 1249 ada 1 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakta olup bir kısım davalılar vekilinin ve davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki husus dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

4. Dairemiz bozma ilamında belirtilen 04.05.2009 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıların bedeli 141.413,00TL olarak hesaplandığı ve bozma kararında bu yapı bedeline hükmedilmesi gerektiği belirtildiği hâlde, bozma ilamı sonrası yeniden düzenlenen bilirkişi raporunda belirlenen yapı bedeli doğrultusunda hüküm kurulması hatalıdır.

5. Taşınmazın bozma ilamı öncesi bilirkişi raporunda belirlenen ve bozmaya konu edilmeyen zemin bedeli toplamı 242.460,00 TL bedel ile 04.05.2009 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıların bedeli 141.413,00 TL toplamı olan 383.873,00 TL kamulaştırma bedeline hükmedilmesi gerekirken bozma gerekleri yerine getirilmeden fazla kamulaştırma bedeline hükmedilmesi doğru değildir.

6. Fazla bloke edilen ve davacı idareye iade edilmesi gereken miktarın hüküm fıkrasında gösterilmemesi hatalıdır.

7. Kabule göre de tapu maliki ...’ın hissesinin hüküm fıkrasına hatalı yazılması isebetsizdir.

Ne var ki bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Bir kısım davalılar vekili ve davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul 14. Asliye Mahkemesinin 23.08.2022 tarihli ve 2014/535 Esas, 2022/550 Karar sayılı ilamının.

1 inci bendinin (a) harfi ile gösterilen bendinin tümüyle çıkartılmasına, yerine ''Tespit edilen kamulaştırma bedelinin 383.873.00 TL olarak tespitine, bu bedele 18.03.2009 tarihinden ilk karar tarihi 16.04.2010 tarihine kadar faiz uygulanmasına, mükerrer ödemeye sebep olmayacak şekilde tespit edilen bedelin davalılara tapu kaydındaki ve veraset ilamındaki hisseleri oranında ödenmesine, fazla bloke edilen 129.012,63 TL bedel davalı tarafa ödeme yapılmış ise bankadan çekilmesine kadar işlemiş faizi ile davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

ödeme yapılmamış ise davacı kuruma iadesine '' cümlesinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılar ... ve ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,