Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/4830 K.2023/10267

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 12. İcra Hukuk Mahkemesinin 15.03.2021 Tarihli ve 2021/109 Esas, 2021/183 Karar Sayılı Kararı

Mahkemece şikayetin reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi 29.11.2022 Tarihli ve 2021/3357 Esas, 2022/3375 Karar sayılı ilamı ile somut olayda, İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2019/27471 Esas sayılı dosyasından, Manisa İcra Müdürlüğüne, borçluların adreslerindeki ve gösterilecek adreslerdeki menkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi, menkullerin muhafazası için genel nitelikte talimat yazıldığı,

Manisa 4. İcra Müdürlüğünün 2019/333 Talimat sayılı icra dosyasında yapılan 06.08.2019 tarihinde yapılan haciz ve muhafaza işleminin şikayete konu edildiğinin anlaşıldığı, anılan müdürlük işlemine yönelik şikayetlerin istinabe olunan icra dairesinin tabi olduğu icra mahkemesince incelenmesi gerektiğinden mahkemece yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Manisa İcra Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, şikayetin reddi yönünde hüküm tesisinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

B. İstanbul 12. İcra Hukuk Mahkemesinin 31.01.2023 Tarihli ve 2023/73 Esas, 2023/52 Karar Sayılı Kararı Manisa 4. İcra Müdürlüğünün 2019/333 Talimat sayılı icra dosyasında yapılan 06.08.2019 tarihinde yapılan haciz ve muhafaza işleminin şikayete konu edildiği, anılan müdürlük işlemine yönelik şikayetlerin istinabe olunan icra dairesinin tabi olduğu icra mahkemesince incelenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. C. Manisa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 05.04.2023 Tarihli ve 2023/254 Esas, 2023/293 Karar Sayılı Kararı

Şikayetçi borçlu vekilinin, takibe yapılan itiraz ile takibin durduğu ve borçlu şirket hakkında İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/33 Esas sayılı ihtiyati tedbir kararı nedeni ile borçluya ait menkullerin haciz ve muhafazasının yapılamayacağını ileri sürerek Manisa 4. İcra Müdürlüğünün 2019/333 Talimat sayılı dosyası ile yapılan 06.08.2019 tarihli haciz ve muhafaza işleminin iptalini istediği,

İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2019/27471 Esas sayılı dosyasından yazılan talimat gereğince ve talimat çerçevesinde haczi gerçekleştiren talimat icra dairesinin haczi uygulama biçimine ilişkin herhangi bir şikayet söz konusu olmadığından yetkiye ilişkin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 79 uncu ve 360 ıncı maddelerindeki istisna hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı, şikayetin, itiraz üzerine ve iflas erteleme kararına dayalı olarak takibin duracağı ve haciz ve muhafaza yapılamayacağına ilişkin olup doğrudan İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün verdiği haciz kararına yönelik olduğu,

bu nedenle yetkili yerin 2004 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesine göre asıl icra dairesinin bağlı olduğu İstanbul İcra Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, icra memur işlemini şikayete ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 2004 sayılı Kanun’un “İcra Mahkemesi” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:

“İcra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olan hakim tarafından yapılır.”

3. 2004 sayılı Kanun’un “Hacze Başlama Müddeti” başlıklı 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasının şöyledir:

“Haczolunacak mallar başka yerde ise haciz yapılmasını malların bulunduğu yerin icra dairesine hemen yazar. Bu halde hacizle ilgili şikayetler, istinabe olunan icra dairesinin tabi bulunduğu icra mahkemesince çözümlenir. Resmî sicile kayıtlı malların haczi, takibin yapıldığı icra dairesince, kaydına işletilmek suretiyle doğrudan da yapılabilir."

4. 2004 sayılı Kanun’un “Haczedilen malların istinabe suretiyle satışı” başlıklı 360 ıncı maddesi şöyledir:

“Haczedilen mallar başka bir yerde bulunduğu takdirde satış, istinabe suretiyle yapılır. Artırma ve ihaleye mütedair ihtilaflar istinabe olunan icra dairesinin tabi bulunduğu icra mahkemesince hallolunur.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, şikayeti borçlu şirket vekilince, borçlu şikayet hakkında İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/33 Esas sayılı ihtiyati tedbir kararı nedeni ile borçluya ait menkullerin haciz ve muhafazasının yapılamayacağını ileri sürerek Manisa 4. İcra Müdürlüğünün 2019/333 Talimat sayılı dosyası ile yapılan 06.08.2019 tarihli haciz ve muhafaza işleminin iptalini istediği anlaşılmaktadır.

İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2019/27471 Esas sayılı dosyasından yazılan talimat gereğince ve talimat çerçevesinde haczi gerçekleştiren talimat icra dairesinin haczi uygulama biçimine ilişkin herhangi bir şikayet söz konusu olmadığından ve şikayet, itiraz üzerine ve iflas erteleme kararına dayalı olarak takibin duracağı ve haciz ve muhafaza yapılamayacağına ilişkin olup doğrudan İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün verdiği haciz kararına yönelik olduğundan, şikayeti inceleme yetkisi asıl icra müdürlüğünün bağlı olduğu İstanbul 12. İcra Hukuk Mahkemesine aittir.

III. KARAR