Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/5106 K.2023/10403

Taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, ortaklığın aynı taksim suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ile davalıların ...-... asfaltı üzerinde Bahşi Mahallesinde bulunan 47 ada 1 numaralı taşınmazda 1/2 oranında hissedar olduklarını, bu taşınmazın üzerinde hem davacı tarafından yapılan ev ve yapılar, hem de davalılar tarafından yapılan ev ve yapıların mevcut olduğunu, dava konusu taşınmazın yüzölçümünün 1500 m² olup ifrazının mümkün olduğunu, bu sebeple aynen taksim taleplerinin olduğunu, taşınmazın mümkünse aynen taksimini, 3 parsel olması halinde yasal paftalar oranında aynen taksimi,

mümkün olmaması halinde keşifte gösterecekleri kanaatlerince davalılarca kabul edilecek olan davacıya ait yapı ve muhdesatın bedelinin müvekkili davacıya bırakılmak kaydıyla satış yoluyla ortaklığın giderilmesine, dava konusu taşınmazdaki paydaşlığın öncelikle aynen taksimini, mümkün olmadığı takdirde bina ve muhdesat değerinin müvekkili davacıya bırakılmak kaydı ile satış yolu ile giderilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin taraflara payları oranında yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 20.02.2015 tarihli ve 2015/8135 Esas, 2016/3674 Karar sayılı kararıyla davanın kabulü ile ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 02.03.2016 tarihli ve 2015/8135 Esas, 2016/36741 Karar sayılı kararıyla, kat mülkiyeti kurulmasına yönelik araştırma yapılması gereğine değinilerek kararı bozulmuştur.

3. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 11.02.2020 tarihli ve 2018/217 Esas, 2020/56 Karar sayılı kararıyla,ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 07.12.2020 tarihli ve 2020/7846 Esas, 2020/10939 Karar sayılı kararıyla bozma gereklerinin yerine getirilmesi ve ifraz hususuna yönelik araştırma yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 17.01.2023 tarihli ve 2020/503 Esas, 2023/41 Karar sayılı kararıyla, ortaklığın aynen taksim sureti ile giderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, bir kısım paylı ortaklığın devam ettiğini, bu şekilde ortaklığın giderilmesine karar verilemeyeceğini, davalıların tapuda azalan kısım bedeli ile deponun kendilerine bırakılması şartıyla aynen taksimi kabul ettiklerini, hükmün eksik inceleme ve araştırma neticesinde verildiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ortaklığın giderilmesi isteğinden ibarettir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2.634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 12 nci maddesi.

3.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 699 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.9.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

3.Paydaşlığın giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

4.Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

5. Somut olayda tarafların kat mülkiyeti kurulması sureti ile değil taşınmazın ifrazı sureti ile aynen taksim yolu ile ortaklığın giderilmesini istedikleri anlaşılmaktadır. Ancak davalılar rıza göstermedikleri halde ifraz edilen kısımda paylı malik olarak bırakılmışlardır. Yukarıdaki açıklamalar gözetildiğinde tüm tarafların rıza göstermesi halinde bu mümkün olacağından mahkemece tüm bu hususlar gözetilmeksizin yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Temyiz olunan kararın BOZULMASINA

Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,