Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/5867 K.2023/6827

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 17.05.2022 Tarihli ve 2021/623 Esas, 2022/393 Karar Sayılı Kararı

Taraflar arasında daha önceden açılmış İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesinde halen derdest boşanma davalarının bulunduğu, derdest dosya ile iş bu dosyanın taraflarının ve konusunun aynı olması sebebiyle derdestlik durumunun bulunduğu, aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülüyor olmamasının dava şartı olduğu, aynı konuda aynı taraflarca devam eden iki adet dava bulunduğu ve iş bu dava açısından dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, taraflar arasında derdest boşanma davası olduğundan mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesinin 26.04.2023 Tarihli ve 2023/18 Esas, 2023/562 Karar Sayılı Kararı

Her ne kadar Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından usulden red ve görevsizlik kararı ile derdest dosya bulunması sebebi ile İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek işbu dosya gönderilmiş ise de davalı ... ... tarafından açılan boşanma davasının Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi kararından önce işlemden kaldırıldığı ve sonrasında yasal süreler içinde başvuruda bulunulmadığından açılmamış sayılmasına karar verildiği, işbu dosyanın İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesine tevzi edildiği tarihte taraflar açısından derdest bir boşanma davasının bulunmadığı,

kaldı ki davalı tarafından açılan boşanma dosyası ile usulüne uygun bir birleştirme kararının da bulunmadığı, görevsizlik ve yetkisizlik durumlarında dosyanın doğrudan mahkemeye değil de tevziye gönderilerek Aile Mahkemelerinden birine tevzi yapılabileceği, kaldı ki dosyada bir yetki itirazının da ileri sürülmediği, bu sebeple yetkisizlik kararı da verilemeyeceği gerekçesiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, boşanma istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler” başlıklı 21 ... maddesi şöyledir: “Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur: a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa. b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa. c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse. ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.”

2. 6100 sayılı Kanun’un “İnceleme yeri” başlıklı 22 ... maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmadığından dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Dosyanın MAHALLİNE İADESİNE,