Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/5958 K.2024/284

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, Akdeniz ilçesi, ... Mahallesi 143 ada 24 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedeli kabul etmediklerini, taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğunu, münavebe ürünlerinin bu husus dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini, son on yıllık veriler ortalamasına göre hesaplama yapılmasını, kapitalizasyon faizinin %3 oranında alınmasını, taşınmazın konumu itibarıyla objektif değer artış oranının en az %100 oranında uygulanmasını ve yargılama sonucunda tespit edilecek bedele kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından istinaf edilmiş, İlk Derece Mahkemesinin 06.11.2019 tarihli, 2018/336 Esas, 2019/313 Karar sayılı ek kararı ile istinaf dilekçesinin süreden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 06.11.2019 tarihli, 2018/336 Esas, 2019/313 Karar sayılı ek kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.05.2022 tarihli ve 2020/37 Esas, 2022/1557 Karar sayılı kararı ile gerekçeli kararın davacı tarafa 02.10.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davacı idare vekili tarafından 17.10.2019 tarihinde istinaf yoluna başvurulduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 345 inci maddesinde öngörülen iki haftalık istinaf yoluna başvuru süresi içinde başvuruda bulunulmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin reddine ilişkin ek karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 11.05.2022 tarihli ve 2020/37 Esas, 2022/1557 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (7201 sayılı Kanun) 7/A maddesi ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nin düzenlemeleri gereğince davacı idareye ait elektronik tebligat adresine elektronik tebligat yapılmasının zorunlu olduğu ve ancak zorunlu bir sebeple yapılamaması halinde 7201 sayılı Kanun'da belirtilen diğer usullerle tebligat yapılabileceği gözetildiğinde, İlk Derece Mahkemesince öncelikle gerekçeli kararın davacı idareye elektronik tebligat yoluyla tebliğinin sağlanması, mümkün olmaması halinde normal tebligat usulüne başvurulması gerekirken, 7201 sayılı Kanun'da öngörülen elektronik tebligat zorunluluğunun dikkate alınmamasının bozmayı gerektirdiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edildiği, davacı idare vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünce ürünlerin satış, maliyet ve verim miktarlarının bildirildiği, bilirkişi heyetinin bu değerleri baz alarak değer tespitinde bulunduğu, daha önce Daireden aynı bölgeden geçen taşınmazlar hakkında da %100 oranında objektif değer artışının uygulandığı, tespit edilen metrekare birim bedelinin daha önceden Daireden geçen bedeller ile uyumlu olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için %100 oranında objektif değer artışı uygulanmasını gerektiren bir özelliğin bulunmadığını, üretim masraflarının brüt gelirin 1/3’ü oranında alınmasının doğru olmadığını, dava konusu taşınmazdan geçen enerji iletim hatlarının her biri için ayrı ayrı değer düşüklüğü oranı tespit edilmesi gerekirken enerji nakil hatlarının toplam alanı üzerinden tek bir nakil hattı gibi değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemişken, davalılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, toplam irtifak alanı üzerinden tek bir irtifak tesis ediliyormuş gibi hüküm kurulması nedeniyle kararın tapuya tescilinin mümkün olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,