Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7755 K.2024/2005

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilleri istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare ile bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Çatalca ilçesi, ... Mahallesi 129 ada 295 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle;dava konusu taşınmazın arsa olarak kabul edilmemesi gerektiğini m² birim fiyatının yüksek belirlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Anayasa Mahkemesinin iptal kararına istinaden ara karar ile kamulaştırma bedelinin derhal ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, m² birim fiyatının düşük belirlendiğini, ikinci keşif için ödenen masrafların davacı idareden alınarak müvekkillerine ödenmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

4. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

5. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, kamulaştırma bedeline uygulanacak yasal faizin vadesi davanın kesinleşme tarihine kadar verilmesi gerekirken mahkeme karar tarihine kadar belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

6. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

7. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, kamulaştırma bedeline uygulanacak yasal faizin vadesi davanın kesinleşme tarihine kadar verilmesi gerekirken mahkeme karar tarihine kadar belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

8. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

9. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ancak dava konusu taşınmazın arta kalan kısım için belirlenen miktarın toplam kamulaştırma bedeli içerisinde karar verilmesine rağmen, arta kalan alan olan 1.258,02 m²lik kısmın tapusunun iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmemesi, kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen 5.293.350,18TL'nin.

Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/272 Esas sayılı dosyasında davalı olup, aynı zamanda eldeki dosyada da davalı konumunda olan hissedarların, hisselerine düşen kamulaştırma bedelinin, 2017/272 Esas sayılı dosyanın kesinleşen sonucuna göre hisseleri oranında hak sahiplerine 02.04.2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle beraber ödenmesine, varsa tapu kayıtlarındaki takyidatların bedele yansıtılmasına,

bu hususta Çatalca Vakıflar Bankası şubesine müzekkere yazılmasına ve eldeki dosyada Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/272 Esas sayılı dosyasında davalı olmayan diğer davalıların hisselerine düşen kamulaştırma bedelinin 02.04.2018 tarihinden karar tarihine kadar yasal faizi ile birlikte derhal ödenmesine, varsa tapu kayıtlarındaki takyidatların bedele yansıtılmasına, bu hususta Çatalca Vakıflar Bankası şubesine müzekkere yazılmasına,

şeklinde karar verilmesi gerekirken yukardaki şekilde karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesi ile davacı idare ile bir kısım davalılar vekilnin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalılar Nuray ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekil temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

4. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

5. Davalılar ... vd. Vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

6. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

7. Davalılar ... vd. Vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

8. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi suretiyle adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmaz 129 ada 295 parsel olduğu hâlde, kararda hatalı ada/parsel yönünden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

5. Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/272 Esas sayılı dosyasında davalı olup, aynı zamanda eldeki dosyada da davalı konumunda olan hissedarların, hisselerine düşen kamulaştırma bedelinin, 2017/272 Esas sayılı dosyanın kesinleşen sonucuna göre üçer aylık vadeli hesapta bekletilerek hisseleri oranında hak sahiplerine 02.04.2018 tarihinden istinaf karar tarihi olan 07.12.2022 tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle beraber ödenmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 inci ve 2 nci bentlerinde yer alan "192" sayısının hükümden çıkartılarak "129" sayısının yazılmasına; 4 üncü bendinin (a) fıkrasında yer alan "hisseleri oranında hak sahiplerine 02.04.2018 tarihinden itibaren " cümlesinin çıkarılarak yerine "üçer aylık vadeli hesapta bekletilerek hisseleri oranında hak sahiplerine 02.04.2018 tarihinden istinaf karar tarihi olan 07.12.2022 tarihine kadar işleyecek" cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılar ... vd., ... vd., ..., ..., ... ve ...'tan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,