Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7777 K.2023/12090

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 39. İş Mahkemesinin 16.02.2023 Tarihli ve 2021/842 Esas, 2023/54 Karar ... Kararı

Dava açılış tarihi itibari ile davalının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi Silahşör Caddesi ... Apartmanı No:42/1 Şişli/İstanbul olduğu, davacının işini yaptığı yerin Mersin Akkuyu Nükleer Santrali yapımı işi olduğu, davacının Ankara İş Mahkemelerinin yetki alanı içerisinde çalışmasının bulunmadığı, yetkili mahkeme yönünden seçim hakkının davalı tarafa geçtiği, davalı vekilince dava dosyasının işin yapıldığı yer mahkemesi olan Gülnar Asliye Hukuk Mahkemesine (İş Mahkemesi sıfatıyla) gönderilmesini talep ettiği, buna göre yetkili mahkemenin işin yapıldığı yer mahkemesi olan iş mahkemesi sıfatıyla Gülnar Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gülnar Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) 18.04.2023 Tarihli ve 2023/355 Esas, 2022/270 Karar ... Kararı

Davacının kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açmasının davacının tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının davalıya geçmesi sonucunu da doğurmayacağı, davalı iş yerinin şirket adresinin Şişli/İstanbul olduğu, davacı tarafın yetkisizlik kararı veren mahkemenin dördüncü celsesinde dosyanın İstanbul İş Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği ve seçimlik hakkını kullandığı, mahkemesince yanılgıya düşülerek seçimlik hakkın davalıya geçtiğinden bahisle yetkisizlik kararı verilmiş ise de bu hususun usul ve yasaya aykırı olduğu ve İstanbul İş Mahkemesinin yetkisinin kesinleştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. İstanbul 32. İş Mahkemesinin 08.06.2023 Tarihli ve 2023/302 Esas, 2023/263 Karar ... Kararı Dava dilekçesinde davacının fiilen Akkuyu Nükleer Enerji Santrali yapımında çalıştığını bildirdiği, işçinin işi yaptığı yerin Mersin ili Gülnar ilçesi olduğu, SGK kayıtlarına göre davacının davalı nezdinde Akkuyu Nükleer Enerji Santralinde çalıştığı, işin yapıldığı yer itibarıyla yetkili ve görevli mahkemenin Gülnar Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 ... İş Mahkemeleri Kanunu (7036 ... Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 ... Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

1. Davanın açıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 ... Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Benzer düzenleme, mülga 5521 ... İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 ... Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 ... Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 ... Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

2. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

3. Kesin yetki hali kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme ... davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme ... itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

4. 7036 ... Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih ... işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili İş Mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, 7036 ... Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince Gülnar Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) işin yapıldığı yer mahkemesi olarak yetkili olduğu, İstanbul 32. İş Mahkemesinin ise davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğunun anlaşıldığı, anılan yetkili mahkemelerden birinin davacının tercihine göre belirlenmesi gerektiği, davacı dosyanın davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olan İstanbul İş Mahkemelerine gönderilmesini istediğinden, uyuşmazlığın İstanbul 32. İş Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 32. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,