Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7874 K.2023/10824

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 43. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.06.2022 Tarihli ve 2021/487 Esas, 2022/132 Karar Sayılı Kararı Davalının dosyada mevcut adresinin ... Paşa Mah. Gaziler Sok. No:43 İç Kapı No:1 .../... olarak belirtildiği ve davalının cevap dilekçesinde ve yasal süresinde yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.10.2022 Tarihli ve 2022/536 Esas, 2022/653 Karar Sayılı Kararı

Davaya konu uyuşmazlık bakımından; davalının yerleşim yerine göre İstanbul mahkemelerinin, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda ise aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden davacı alacaklının yerleşim yerine göre Ankara mahkemelerinin ve son olarak da takibin bulunduğu yer olan Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla davacının tercih hakkına göre davayı davacının yerleşim yeri ve takibin bulunduğu yer olan Ankara 43. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açtığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Dosya kapsamından, davacı tarafından davalıya mobil telefon kurumsal abonelik hizmeti sağlandığı ancak hizmet bedelinin ödenmediğini iddia ettiği, davalı tarafın ise davacı ile arasında abonelik hizmet sözleşmesi bulunmadığını, bedelin ödenmesinin talep edildiği faturaların ait olduğu hatların davalı tarafından çıkartılıp kullanılmadığını ileri sürdüğü, bu hali ile taraflar arasında bir abonelik ilişkisi bulunduğunun ihtilaflı olduğu anlaşılmaktadır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Ankara 33. İcra Dairesi takip başlatıldığı, davalının imzaya, borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmeyeceği, davacının itirazın iptaline ilişkin davasını yetkisiz Ankara 43. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR