Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7981 K.2024/1732

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Adana ili, Yüreğir ilçesi, ... Mahallesi 9251 ada 40 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, idarece teklif edilen bedelin çok düşük olduğunu belirterek taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava tarihi itibarıyla belirlenen bedelin üç yıl sonra depo edildiği dikkate alınarak enflasyon nedeniyle oluşan değer kaybının da karşılanması gerektiğini, belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz arsa vasfında kabul edilerek emsal olarak ...

Mahallesi 10930 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 2015 tarihli satışı esas alınıp dava konusu taşınmazın emsal taşınmazın %66’sı değerde olduğu kabul edilerek birim fiyatının 669,51 TL olarak kabul edilmiş ise de Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın 8,01 m²si davacıya ait olmadığı halde taşınmazın tamamı üzerinden hesaplanan bedelin hüküm altına alınmış olmasının hatalı olduğu ve hesaplamaya esas alınan emsal Adana ili, Yüreğir ilçesi, ...

Mahallesi 10930 ada 2 parsel sayılı taşınmazın Yüreğir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 03.01.2020 tarihli yazılarına göre Riskli Alan olarak ilan edildiğinden satış tarihinde nazım imar planı ve uygulama imar planı içerisinde sayılmadığının bildirildiği,

bu hali ile emsal taşınmazın imar parseli değil kadastro parseli şeklinde değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda emsal kadastro parseli, dava konusu taşınmaz imar parseli olduğundan hükme esas alınan bilirkişilerce yapılan hesaplamada belirlenen netice 669,51 TL /m² bedel dava konusunda imar uygulaması sırasında yapılan %23,4 oranındaki düzenlme ortaklık payı kesintisi ilave edilmek sureti ile yapılan hesaplamada dava konusu taşınmazın m² birim fiyatının 874,03 TL olacağı, bu m² bedeli ile davacıya düşen hisse miktarı çarpılmak sureti ile yapılan hesaplamada,

dava konusu taşınmazın davacının hissesine düşen kamulaştırma toplam bedelinin 147.702,32 TL olduğu, bu bedelden İlk Derece Mahkemesince depo ettirilen 118.503,27 TL bedel mahsup edildikten sonra bakiye 29.199,05TL ek bedelin davacı tarafından depo edildikten sonra karar verilmesi gerektiği ve belirlenen bedelin yöreden geçen bedeller ile uyumlu olduğu görüldüğünden davacı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı tarafın istinaf başvurusunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz itirazında bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme sonucu verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmazdaki davacı payının iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,