Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8176 K.2024/1254

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Adıyaman ili, Kahta ilçesi, ... köyü 427(ifrazen 589) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaz her ne kadar tapu kayıtlarında susuz tarla olarak kayıtlı ise de mahkemenizce yapılacak keşifte görüleceği üzere sulu tarla vasfında olduğunu, taşınmazın Akıncılar-Adıyaman il yoluna cepheli olup, köyün merkezine yakın bir yerde yer aldığını, ayrıca taşınmazın ... Devlet Hastanesine, Termal Tesis Merkezine, İnanç turizminin yoğun olduğu Menzil Köyüne yürüme mesafesinde olup değerinin oldukça yüksek olduğunu belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişilerce bedelin yüksek hesaplandığını, idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın sulu tarla olarak değerinin tespit edilmesi gerektiğini, objektif değer artışı uygulanması gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının %4 olması gerektiğini, münavebeye alınan ürünlerin hatalı seçildiğini, münavebeye alınan ürünlerden %2 stopaj indirimi yapılmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrası (b) bendi uyarınca davacı idare ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişilerce bedelin yüksek hesaplandığını, idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalılardan ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare ve davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Kapama badem bahçesi niteliğindeki Adıyaman ili, Kahta ilçesi, ... köyü 427 (ifrazen 589) parsel sayılı taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Buna karşın, dava konusu taşınmazla ilgili olarak açılan acele kamulaştırmasına dosyasında fen bilirkişisi raporunda dava konusu arazide sondaj kuyusunun yer aldığı bu sebeple sulu tarım arazisi olarak değer biçildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise soyut ve gerekçesiz şekilde dava konusu taşınmazın kuru arazi olarak kabulü ile değer tespit edildiği gözetildiğinde bu çelişkinin giderilmesi için yeniden keşif yapılarak, öncelikle dava konusu taşınmazın sulanıp sulanmadığı, sulanıyorsa fiilen nereden ve ne şekilde sulandığı (su kaynağı belirtilerek), sulama kaynağının taşınmazın tamamını sulamaya yeterli olup olmadığı,

mahkemece ve bilirkişi kurulunca bizzat gözlemlenip yeniden alınacak raporla çelişki giderildikten sonra karar verilmesi gerektiği düşünülmeden eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde bedel tespiti hatalı olup bozmayı gerektirmektedir.

4.Dairemize aynı bölgeden intikal eden ve dava konusu taşınmaz ile yakın mesafede olduğu anlaşılan taşınmazlarda (Dairemizin 2022/16018 Esas, 2023/4060 Karar sayılı ilamı ile denetimden gecen Kahta 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/254 Esas, 2021/530 Karar sayılı dosyasında 480 parsel için %115, Dairemizin 2022/16168 Esas, 2023/4053 Karar sayılı kararı ile denetimden geçen Kahta 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/138 Esas, 2021/124 Karar sayılı dosyasında 481 parsel için %70, Dairemizin 2022/14906 Esas, 2023/2186 Karar sayılı kararı ile denetimden geçen Kahta 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/264 Esas,

2022/131 Karar sayılı dosyasında 601 parsel için %115) uygulanan objektif değer artış oranları nazara alındığında, bilirkişi kurulundan benzer konumda bulunan parseller için belirlenen objektif değer artışından ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare ve davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalı ...'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,