Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8311 K.2024/34

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.09.2022 Tarihli ve 2022/329 Esas, 2020/695 Karar ... Kararı Davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri adresinin İstanbul olduğu, davalı tarafça da süresi içinde yetki itirazında bulunulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.04.2023 Tarihli ve 2023/43 Esas, 2023/344 Karar ... Kararı Somut davada davacı tarafın haksız fiil hükümlerine dayandığı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 16 ncı maddesine göre haksız fiilden kaynaklanan davalarda zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğu ve davacı tarafın adresinin Konya olup davacı tarafın davasını yetkili mahkemede açtığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, davacının satın aldığı aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 ... Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: " Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

3.6100 ... Kanun’un “Sözleşmeden ... davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: "Sözleşmeden ... davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir."

4. 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 ... Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir: “Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.”

C. Değerlendirme

1. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme ... davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme ... itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim ... davalıya geçer. Seçim ... kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

2. Dosya kapsamından, davacının yerleşim yerinin Sarayönü/Konya olduğu , taraflar arasındaki satıma ilişkin sözleşmede satıcının aracı teslim ettiği, alıcının da bedelini ödeyerek aldığının belirtildiğinden sözleşmenin ifa yerinin İstanbul ili olduğu, yine davalı ...'nin yerleşim yerinin Ataşehir/İstanbul, davalı ...'nin yerleşim yerinin Ümraniye/İstanbul olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz Konya Mahkemelerinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme ... davalıya geçmiş ve davalı tarafça da süresinde ve usulüne uygun olarak yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın davalının yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,