Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8672 K.2024/2344

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ... ilçesi, ...-... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; babaları Hacı Baloğlu’ndan kendilerine intikal eden 331 m² arsalarının bulunduğunu, üzerinde 4 tane gecekondu olarak tabir edilen evin bulunduğunu, arsanın içerisinde de 30 tane çeşitli muhteviyatlarda meyve ağaçlarının bulunduğunu, davacı tarafından yapılan konut inşaatı sonucunda enkaz parası, ağaç parası ve kira yardımının yapılmadığını, şu anda söz konusu arsalarının üzerine bina yapıldığını ve yapılan binadaki dairelere ise 350.000TL ve üzeri bedellerin istendiğini belirtilerek arsa değerinin tespitini, enkaz bedeli, ağaçların tespiti ve kira bedellerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın kamulaştırması ile Ankara ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada ... parselinde bulunan dava konusu taşınmazın arsa, konut sözleşmesi ve uzlaşma tutanağının imzalandığını ve taşınmazın davacı tarafından yıkılarak yerine bina yapımına başlandığını, davacının uzun yıllardır bir bedel ödemeden mülkiyeti taraflarında olan taşınmazın yıkımı neticesinde haksız ve hukuka aykırı davranış gösterdiğini, davacının görüşmeler doğrultusunda hissedarlardan ...’a ulaşılamadığını belirttiğini, uzun süre görüşülmesine rağmen söz konusu taşınmaz hakkında uzlaşma sağlanamadığını, söz konusu taşınmaz için m² birim fiyatı olarak düşük bir bedel belirlendiğini,

kamulaştırılan taşınmazın şehir içindeki konumu, bu bölgede son zamanlarda yapılan satış işlemleri, taşınmazların değer artışı gibi konuların dikkate alınmadığını, taşınmazın m² birim fiyatının daha fazla olması gerektiğini, davacının hukuka uygun olmayan bir yöntemle taşınmazın usulüne uygun bir şekilde kamulaştırma aşamalarını yerine getirmeden maliki bulundukları taşınmazı yıkarak taraflarına büyük zarar verdiğini ve neticesinde bir bedel ödemediğini belirtilerek davanın reddine, taşınmazın gerçek değerinin tespitine, yargılama giderleri ve diğer ücretlerin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin fazla olduğunu, emsalin uygun olmadığını, yapıların virane şeklinde olduğunu, dava konusu alanın fazla hesaplandığını, yapı sınıfının yanlış belirlendiği ve yıpranma paylarının düşük belirlendiğini, enkaz bedeli ödenmesinin gerektiğini, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin düşük tespit edildiği ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bir kısım davalılar vekilinin deftere kaydı yapılmayan,süresinde olmayan ve istinaf harcı da yatırılmayan istinaf dilekçesinin reddi ile davacı idare vekilinin istinaf itirazları yönünden yapılan incelemede ise arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde, taşınmaz üzerinde bulunan yapılara ise bayındırlık birim fiyatları esas alınarak ve yıpranma payları da düşülerek üzerindeki ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumları dikkate alınarak maktuen değer biçilmesinde,

aynı bölgeden Yargıtay’a intikal eden ve onanarak kesinleşen bedeller ile Dairemize intikal eden dava dosyalarındaki bedeller de dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmediğinden, kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen bedelin faizi ile davalıya ödenmesine,

taşınmazın idare adına tesciline davalı dava açmaya sebebiyet vermediğinden ve 2942 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi gereğince yargılama giderlerinden davacı idare sorumlu olduğundan, ayrıca davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi halinde Anayasa'nın 46 ncı maddesinde düzenlenen "taşınmazın gerçek karşılığının ödenmesi" ilkesi ve dolayısıyla da mülkiyet hakkı ihlali söz konusu olacağından davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yönünde karar verilmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, üzerindeki yapıya ise aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,