Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8700 K.2024/3014

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılardan ... vd. vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vd. vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12.03.2024 tarihi tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı vekili Avukat ... gelmiş, davacı idare vekili duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, Sincan ilçesi, ... Mahallesi 136 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; yapılacak keşif ve yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile taşınmazın piyasa değerine uygun güncel gerçek fiyatının belirlenmesine, üzerinde bulunan yapıların bedellerinin ve ağaçların bedellerinin belirlenmesine, davanın taleplerinde belirtilen tüm kalemleri içeren gerçek miktar üzerinden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılardan ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için teklif edilen miktarın hakkaniyete uygun biçimde artırılmasını, tespiti yapılmayan muhdesatların tamamının tespitini ve bedel hesaplamaları yapılarak kamulaştırma bedeline eklenmesini, davanın 4 ay içinde sonuçlandırılmaması halinde geciken süre için müvekkilleri lehine yasal faiz takdir edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... vd. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılardan ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Ankara 1 nolu Organize Sanayi Bölgesinde değerli bir konumda olduğunu, emsallerin uygun olmadığını, raporun yetersiz, bedelin düşük belirlendiğini, taşınmaz üzerinde marka değeri olan benzin istasyonunun bulunduğu ve kök raporda bu nedenle taşınmaza objektif değer artışı uygulandığını, hükme esas alınan ek raporda bu hususa yer verilmediğini, irtifak kamulaştırması yapılırken müvekkillere ne kadar ödeme yapıldığının araştırılmadığını, irtifak tesisi sebebiyle değer kaybı oranının yüksek uygulandığını, tespit edilen bedelin düşük olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğinde olduğunun kabulü ile emsal karşılaştırması yapılarak birbirlerine üstünlük oranları tartışılıp, zemine 2942 sayılı Kanun'un 11 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi göz önünde tutularak kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal arsa satışına göre ve aynı bölgeden Daireye intikal eden dosyalarda geçen metrekare birim fiyatı ile uyumlu olarak değer tespiti ile taşınmazın üzerinde bulunan yapılara bayındırlık birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı da düşülerek,

ağaçlara ise yaş, cins ve nevilerine göre maktuen değer biçilmesinde, tespit edilen bedelin bankaya bloke ettirilerek kararın kesinleşmesi beklenmeksizin davalılara payları oranında derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine dair kararda, aynı bölgeden Daireye intikal eden dosyalarda geçen metrekare birim fiyatı ile uyumlu olarak mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından bir kısım davalı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapılara aynı Kanun'un 11 inci maddesi birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumu dikkate alınarak maktuen, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan çalışır durumdaki makine ve teçhizata ilişkin montaj ve demontaj masrafları hesaplanmak suretiyle tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bir kısım davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,