Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/9223 K.2024/2643

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın bedel depo edilmediğinden usulden reddine karar verilmiş, karar İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin dördüncü maddesi uyarınca temyiz yolu açık olarak karar verilmesi gerekirken, istinaf yolu açık olarak karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Dairemizce bozulmasına karar verilen karar, Karacabey 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.06.2018 tarihli ve 2017/688 Esas, 2018/548 Karar sayılı kararı olup Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesinin verdiği karar Dairemizce bozulduğundan, bozmaya uyularak İlk Derece Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca temyiz yolu açık olarak verilmesi ve doğrudan Dairemize gönderilmesi gerekirken, maddi hataya dayalı olarak istinaf yolu açık olarak karar verildiği ve dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle, yetkisiz Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin 05.10.2022 tarihli ve 2022/2665 Esas, 2022/2313 Karar sayılı kararı, Karacabey 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve 2022/590 Esas, 2022/690 Karar sayılı kararı ve Bölge Adliye Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli ve 2023/115 Esas, 2023/1526 Karar sayılı kararı "yok hükmünde olduğunun tespitiyle; kararın ortadan kaldırılmasına" ve Dairemizin 30.09.2021 tarihli ve 2021/3630 Esas, 2021/10761 Karar sayılı bozma ilâmına uyularak verilen İlk Derece Mahkemesinin 08.06.2022 tarihli ve 2021/646 Esas, 2022/372 Karar sayılı kararının incelenmesinde;

Davacı idare vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, Karacabey ilçesi, ... Mahallesi 1999 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.08.2018 tarihli ve 2017/688 Esas 2018/548 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.10.2020 tarihli ve 2019/415 Esas, 2020/1203 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın bitişiği ve yakınındaki parsellerin sulu arazi olarak değerlendirildiği hususu da gözetilerek dava konusu taşınmazın yakınında bulunan Fındık Deresi ve Kaynak Deresinden sulanıp sulanamadığı hususunda ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği ve dava konusu taşınmazın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi nedeniyle kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırma bedelinin depo edilmemesi nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelini depo ettiklerini, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Davacı idareye dava konusu taşınmazın bozma sonrası tespit edilen kamulaştırma bedeli ile ilk karar ile tespit edilen kamulaştırma bedeli arasındaki fark bedelin depo edilmesi için 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca usulüne uygun verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedelinin depo edilmediği, sunulan banka dekontuna göre depo kararının İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra yerine getirildiği, ancak davalı vekilinin 03.09.2022 tarihli dilekçesi ile kamulaştırma bedelinin süresinde depo edilmediğinden davalının zarara uğradığı ve bu nedenle ret kararının onanması yönündeki beyanı gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen 08.06.2022 tarihli ve 2021/646 Esas, 2022/372 Karar sayılı kararı yerindedir.

3. Buna karşın; Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin 05.10.2022 tarihli ve 2022/2665 Esas, 2022/2313 Karar sayılı kararı, Karacabey 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve 2022/590 Esas, 2022/690 Karar sayılı kararı ve Bölge Adliye Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli ve 2023/115 Esas, 2023/1526 Karar sayılı kararı yok hükmünde olduğunun tespitiyle; kararın ortadan kaldırılmasına karar verildiği gözetilerek, depo edilen bedellerin davacı idareye iadesine ve tapunun davalı adına geri döndürülmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan İlk Derece Mahkemesinin 08.06.2022 tarihli ve 2021/646 Esas, 2022/372 Karar sayılı kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,