Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/9494 K.2023/12635

Taraflar arasındaki 4650 ... Kanun'la değişik 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) 36 ncı maddesine dayanan kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ağrı ili, ... ilçesi ... Mahallesi 309 parsel nolu taşınmazın 2110 m²lik kısmının Ağrı-Hamur-Tutak Devlet Yolu Km: 2+100 - 12+695 arasında yol inşaat ve emniyet sahasına rastlayan taşınmazlar için yol kamulaştırma çalışmaları vekil eden kurum tarafından 20.12.1978 tarihli ve 1978/329 ... Kamu Yararı kararına istinaden 2942 ...

Kanun'un 19 uncu maddesi kapsamında tanzim edilmiş kamulaştırma planına göre yürütüldüğünü, dava konusu taşınmazın kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını ve belgeler ilgili Tapu Müdürlüğüne de gönderildiğini, ancak ilerleyen süreçte dava konusu taşınmaz yol olarak kamulaştırılmış olmasına rağmen yeniden davalılar adına tapu tahsis edildiğini, yani kamulaştırma sınırlarının korunmadığını, yakın zamanda yapılan incelemeler sonrasında taraflarınca tespit edildiğini, dava konusu taşınmazın 2110 m² lik kısmının tapu kaydının 2942 ...

Kanun'un 36 ncı maddesi uyarınca iptali ile ilgili kısmın vekil eden kurum lehine yol olarak terkinine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ağrı Asliye Hukuk Mahkemesinin 1981/353 Esas, 1981/391 Karar ... kararı doğrultusunda tapu kaydında terkin yapılmış olup, davanın açıldığı tarihte davalı adına kayıtlı taşınmazın 11.400 m² yüzölçümlü iken taşınmazın 2.110 m²lik kısmının yol olarak terkin edildiği, halihazırda 9.290 m²lik kısmının davalı adına kayıtlı bulunduğunu, terkin işlemi yapılmış olduğundan iş bu davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının müvekkil idare aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve kabul edilebilir olmadığını, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi gerektiğini beyan ederek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yargılama devam ederken davacı ... vekilinin sunmuş olduğu dilekçesi ile Tapu Müdürlüğü tarafından Ağrı Asliye Hukuk Mahkemesinin 1981/353 Esas, 1981/391 Karar ... kararı doğrultusunda tapu kaydında terkin yapılmış olup, davanın açıldığı tarihte davalı adına kayıtlı taşınmazın 11.400 m² yüzölçümlü iken taşınmazın 2.110 m²'lik kısmının yol olarak terkin edildiği,

halihazırda 9.290 m²lik kısmının davalı adına kayıtlı bulunduğunu, terkin işlemi yapılmış olduğundan iş bu davanın konusuz kaldığının bildirildiği görüldüğünden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmüş, davaya konu terkin işleminin davalıların sorumluluğunda olmaması nedeniyle davalıların dava açılmasına sebebiyet vermedikleri anlaşıldığından,

İlk Derece Mahkemesince verilen karar uyarınca eldeki davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi ve davacı idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf sebeplerinin yeterince incelenmediğini, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 ... Kanun'un "Kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali" kenar başlıklı 36 ncı maddesi şöyledir: "Kamulaştırma kanunları uyarınca gerekli işlemler tamamlanıp tapuda kayıtlı olanların idare adına intikallerinin yapılmasından, tapuda kayıtlı olmayanların tescillerinin sağlanmasından sonra, kamulaştırılan yer için herhangi bir nedenle gerçek ve tüzel kişiler adına yeniden tapu tesis edildiği takdirde, idarenin isteği üzerine hakim, evrak üzerinde ve lüzum gördüğü takdirde mahallinde inceleme yaparak sonraki kaydın iptali hakkında bir karar verir. Bu işlemler harca ve resme bağlı değildir. "

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davaya konu terkin işleminin davalıların sorumluluğunda olmaması nedeniyle davalıların dava açılmasına sebebiyet vermedikleri anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince verilen karar uyarınca eldeki davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi ve davacı idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,