Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10158 K.2025/6764

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tokat ili, ..., ... Mahallesi 884 ada 39 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.05.2016 tarihli ve 2015/319 Esas, 2016/634 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 13.05.2016 tarihli ve 2015/319 Esas, 2016/634 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; hükme esas alınan 19.04.2016 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda, emsal kabul edilen Geyras Mahallesi 2452 ada 3 parsel numaralı taşınmazın değerlendirmede esas alınan satışına ilişkin tapu kaydı getirtilmeden ve dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla,

emsal taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla kadastro parseli mi yoksa imar parseli mi olduğu ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın değerlendirme tarihi itibarıyla emlak vergisine esas asgari vergi değerleri ilgili Belediye Başkanlığından sorulmadan denetlenmesi mümkün olmayan rapora göre hüküm kurulması doğru olmadığı gibi idarece düzenlenen kıymet takdir raporunda 2010 yılı itibarıyla taşınmazın metrekaresine 50,00 TL değer biçildiği hâlde, aradan geçen zaman da gözetildiğinde,

değerlendirme tarihi olan 2015 yılı itibarıyla taşınmazın metrekaresine 51,73 TL değer biçen rapor inandırıcı görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 23.03.2021 tarihli ve 2019/327 Esas, 2021/197 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 23.03.2021 tarihli ve 2019/327 Esas, 2021/197 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda. Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini. Şöyle ki; arsa niteliğindeki Tokat ili, ..., ...

Mahallesi 884 ada 39 parsel sayılı taşınmaza, emsal olarak davaya konu taşınmaza çok yakın mesafedeki 1720 ada 6 parsel sayılı taşınmazın alındığı; ancak somut emsal alınan taşınmazın satış sözleşmesinin tarafları dikkate alındığında aile içi satış olduğu ve taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığı izlenimini uyandırdığından bilirkişi kurulunun emsal seçimini isabetli yaptığından söz edilemez.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların bedeli bozma konusu yapılmadığı hâlde, davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeden bozma öncesi tespit edilen ağaç bedelinden fazlasına hükmedilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, emsalin uygun olmadığını, bedelin fahiş olduğunu, kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini, emsal alınan taşınmazın hatalı belirlendiğini, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,