Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10642 K.2025/2740

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 19.12.2023 Tarihli ve 2023/1463 Esas, 2023/1848 Karar Sayılı Kararı Dosya kapsamına göre; davacının trafik kazası nedeniyle alacak davası açıldığı, davalının yetki itirazının süresinde olduğu, yetki itirazı yönünden yapılan incelemede dava tarihi itibariyle davalı şirketin merkezinin İstanbul olduğu, Mardin ili ... ilçesinde yetkili acentesi de bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 3. Tüketici Mahkemesinin 14.06.2024 Tarihli ve 2024/313 Esas, 2024/645 Karar Sayılı Kararı Davaya konu tüketici hakem heyeti kararına karşı itirazın incelenmesinde, Mardin İl Tüketici Hakem Heyeti kararına itiraz edildiği ve aynı zamanda davacı tüketicinin yerleşim yerinin Nusaybin/Mardin olduğu, davacının seçimlik hakkını kullanarak kendi yerleşim yerinde bulunan Mardin Asliye Hukuk Mahkemesinde (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) dava açtığı, dolayısıyla Mardin Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 6502 sayılı Kanun’un 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir: “Taraflar, tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkin davada yetkinin kesin olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. Somut olayda, Mardin İl Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı kararına itiraz edildiği ve davacı tüketicinin yerleşim yerinin ise dava tarihi itibariyle Nusaybin/Mardin olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6502 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki seçimlik hakkını, tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerde dava açarak kullanmasının, genel yetki kurallarına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,