Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10724 K.2025/8944

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı idareler vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ..., ... Mahallesi 4165 ada 28 parsel sayılı taşınmazda davacının hissesi bulunduğunu, taşınmazın 1/1000 ölçekli ... Parkı Koruma Amaçlı İmar Planında ... Parkı Alanında kaldığını, taşınmaza davalı idareler tarafından yol yapılmak suretiyle kalıcı nitelikte fiilen el atıldığını, taşınmazın fiilen el atılmayan bölümlerinin yararlanmaya elverişli olmadığını, fiilen el atılmayan bölümlerin de proje bütünlüğü kapsamında bedeline hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek belirlenecek tazminatın davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle: davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden tahsiline, bedeline hükmedilen davacılar payının tapusunun iptali ile davalı idareler adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, yerel mahkeme kararında hükme esas alınan bilirkişi raporlarında dava konusu taşınmaza dava tarihi itibarıyla takdir edilen 1.143,00 TL/m² birim fiyatın dava konusu taşınmazın gerçek değerinin çok altında ve düşük bir değer olduğunu, dava konusu taşınmazın büyük yüzölçümlü olduğunu, küçük yüzölçümlü taşınmazların dava konusu taşınmaza emsal olamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, husumetin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesi gerektiğini, müvekkil belediye tarafından dava konusu taşınmaza fiili bir el atmanın söz konusu olmadığını, taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, emsalin hatalı belirlendiğini ve kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını, ayrıca dava konusu taşınmazı kapsayan alanda bulunan kent parkı imar planına Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütmeyi durdurma kararı verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, dava konusu taşınmaz için düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını, belirlenen kamulaştırma bedelinin çok yüksek olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından dava konusu taşınmaz için belirlenen metrekare birim fiyatının dava dışı paydaşlar tarafından açılan ve denetimden geçen dosyalarda belirlenen metrekare birim fiyatlarına göre düşük olduğu belirtilerek yeniden yapılan bilirkişi incelemesi doğrultusunda belirlenen metrekare birim fiyatı üzerinden hüküm kurularak ve iş bu davanın belirsiz alacak davası mahiyetinde olduğu belirtilerek istinaf aşamasında yapılan talep sonucunun artırılması şeklindeki dilekcenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 357 nci maddesinde

sayılan istinaf aşamasında yapılamayacak iş olarak belirlenen “davanın ıslahı” kapsamına giremediği belirtilerek istinaf yargılaması sırasında yapılan bilirkişi raporunda belirtilen bedel üzerinden yapılan ıslah doğrultusunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idareler vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

4. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı belirtilmiş ise de dava dilekçesinde; dava, açıkça belirsiz alacak davası olarak nitelendirilmediği gibi 6100 sayılı Kanun’un 107 nci maddesi uyarınca da açıldığı belirtilmediğinden somut uyuşmazlıkta davanın kısmi dava olarak açıldığının kabulü gerekir.

5. 6100 sayılı Kanun’un 357 nci maddesinde istinaf aşamasında yapılamayacak işlemler belirlenmiş olup, “davanın ıslahının” da bu aşamada istenemeyeceği gözetilerek dava dilekçesinde belirtilen talep doğrultusunda karar verilerek, saklı tutulan kısmın ancak açılabilecek ek dava ile istenebileceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

6. Tapu Kadastro Müdürlüğü Parsel Sorgu Ekranı ve UYAP TAKBİS sisteminden yapılan denetimde dava konusu taşınmazın ifraz gördüğü ve 4165 ada 80, 81, 82, 83, 84, 86, 87, 88 ve 89 parseller olarak tescil edildiği anlaşıldığından, güncel tapu kayıtları getirtilerek yeni parsel numaraları üzerinden ek rapor aldırılarak hüküm kurulmaması bozmayı gerektirir.

7. Davalı ... yönünden davacı hissesine isabet eden 32.90 m²lik kısmın bedeline hükmedildiği hâlde,16.63 m²lik kısmının tapu kaydının iptaline karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idareler vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı idarelerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,