Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11206 K.2025/9082

Taraflar arasındaki kamulaştırmaya esas bedelin ödendiğinden bahisle dava konusu taşınmazın tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 6248 ada 1 parsel sayılı taşınmazın imar planında "okul alanı" olarak ayrılması ve bugüne kadar kamulaştırılamaması nedeni ile davalılar tarafından davacı idare aleyhine açılan davada ...

1. İdare Mahkemesinin 2018/1042 Esas, 2019/1131 Karar sayılı kararı ile "davanın kabulüne, 2.200.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren 1.980.750,00 TL'nin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine" karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, bu karara istinaden tazminat ödemesi yapılacağını, bu doğrultuda davacı idareden ödenek talep edildiğini, dosyaya ödenek gönderildiğini, İdare Mahkemeleri kararında tapu tescil hükmü olmadığını, davalılara ait hissenin Maliye Hazinesi adına tescilinin yapılması gerektiğini belirterek davanın kabulüne,

dava konusu taşınmazın davalılar adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile tüm kısıtlamalardan ari olarak Maliye Hazinesi adına tesciline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazdaki müvekkillere ait hisselerin ... 1. İdare Mahkemesince 2018/1042 Esas, 2019/1131 Karar sayılı dosyasına konu olan kısımlarının Maliye Hazinesi adına tesciline karar verilmesine ilişkin olarak açılmış olan davayı kabul ettiklerini, davanın açılmasına davalı müvekkiller sebebiyet vermediğinden aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, müvekkillerinin hissedar olduğu ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 6248 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki hissesinin imar planında okul alanı olarak ayrılmış olması sebebiyle ... 1. İdare Mahkemesinin dosyasından kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazminat davası açtıklarını kabulüne karar verilen davanın kesinleştiğini, bunun üzerine ...

İl Milli Eğitim Müdürlüğüne başvurularak tazminat bedelinin taraflarına ödenmesi talep edilmiş ve dava konusu taşınmazda müvekkillerine ait hisselerin ferağının Tapu Sicil Müdürlüğünden devredilmek istendiği beyan edildiğini, akabinde davacı idare ile davalı müvekkilleri arasında 20.05.2022 tarihinde uzlaşma zaptı imzalandığını, ancak dava konusu hisselerin Maliye Hazinesi adına tescili yapılamadığı için müvekkillerinin tazminat bedellerinin ödenmediğini, davacının davasını kabul ettiklerini,

davanın açılmasına taraflarınca sebebiyet verilmediğinden aleyhlerine yargılama harç ve giderleri ile karşı vekâlet ücretine hükmedilmemesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davalının dava açılmasına sebebiyet vermemesinden bahisle lehlerine vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemiş olmasının hatalı olduğunu, zira dava açıldıktan sonra davanın kabulünün davalıyı kusursuz hale getirmeyeceğini, davanın kabulüne ve tesciline karar verilmiş olmasına rağmen ipotek, haciz, şerh gibi takyidatlardan ari şekilde tescile karar verilmemesinin hatalı olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya arasında mevcut tapu kaydına göre ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 6248 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davalının hissedar olduğu, davalı vekili tarafından ...

1. İdare Mahkemesinin 31.10.2019 tarihli ve 2018/1042 Esas, 2019/1131 Karar sayılı dosyasında açılan kamulaştırmasız hukuki el atma nedenine dayalı tazminat davasında yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile toplam 4.180.750,00 TL tazminata hükmedilerek kararın kesinleştiği, eldeki davanın ise 20.07.2022 tarihinde açıldığı davalılar vekilinin süresinde sunduğu cevap dilekçesinde davayı kabul ettiği, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 18.01.2024 tarihli ve 32433 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 30.11.2023 tarihli ve 2023/101 Esas,

2023/207 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere kamulaştırmasız el atma sebebine dayalı tazminat davalarında malike yüklenecek külfet nedeniyle taşınmazın gerçek karşılığı ödenmeden idare adına tescil edilmesi sonucu doğurabilecek herhangi bir hükmün Anayasa'nın 46 ncı maddesi ile öngörülen gerçek karşılığın ödenmesi güvencesi ile bağdaşmayacağı,

yine Anayasa Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2016/9364 başvuru numaralı kararı göz önünde bulundurularak davalı idare lehine vekâlet ücreti hükmedilemeyeceği ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 29 uncu maddesi gereğince yargılama giderlerinden davalı idarenin sorumlu tutulacağının açık olduğu,

yargılama giderlerinden davalı tapu malikinin sorumlu tutulması ve davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin kamulaştırma hükümlülüğünü yerine getirmeyen idareyi daha avantajlı duruma getireceği gibi davalı tapu malikleri lehine belirlenen tazminatı azaltacağı,

bu hususun Anayasa'nın 35 inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal edecek nitelikte bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda davanın açılmasına sebebiyet vermeyen ve cevap dilekçesi ile de davayı kabul eden davalılar aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasında ve hisse üzerinde bulunan takyidatların kamulaştırmasız el atma tazminat bedeline yansıtılmasına karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak kamulaştırmaya esas bedelin ödendiğinden bahisle dava konusu taşınmazın tapu iptal ve tescili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,