Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11261 K.2025/10976

Taraflar arasındaki eski hale getirme ve ecrimisil istemine ilişkin asıl dava ile kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin birleştirilen davada, verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde özetle; dava konusu Bingöl ili, ..., ... köyü, 899 parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından el atıldığını belirterek eski hale getirme ve ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

2. Davacılar vekili birleştirilen dava dilekçesinde özetle; dava konusu Bingöl ili, ..., ... köyü 899 parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ... köyü sınırları içerisinde kaldığını, dava konusu yerde ... - ... doğrultusunda akan ve ... - ... karayolunu yola dik yerleştirilmiş menfezden akmak suretiyle geçip yolun alt kısmına devam eden ... deresinin bulunduğunu, ... deresinin menfezden başlayıp dava konusu yerin sınırına kadar dere yatağının belirgin ve doğal halinde olduğunu, dava konusu parselin sınırında dere yatağının doldurulduğunu ve suyun akışının engellendiğini,

... deresinin bölgenin yapılaşmaya açılması sonucu mukim vatandaşların müdahalesi ile derenin yatağı değiştirilerek dere çevresine zarar vermeye başladığını, kurumları tarafından kalıcı veya geçici herhangi bir çalışmanın yapılmadığını ve dereye müdahele edilmediğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05.03.2015 tarihli ve 2011/558 Esas, 2015/169 Karar sayılı kararı ile davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 05.03.2015 tarihli ve 2011/558 Esas, 2015/169 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda; dava, haksız işgal tazminatı (ecrimisil) ve eski hale getirme isteğine ilişkindir. Bu taleplere yönelik açılan davalar ise, adli yargının görev alanı içerisinde olup görevli mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 2 nci maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesidir. Mahkemece iddia ve savunma çerçevesinde tarafların delilleri toplanarak yargılama yapılması ve sonucuna göre olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilerek hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararı gereğince işlem ve inceleme yapılarak asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin çok düşük belirlendiğini, faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, enflasyon farkının bedele yansıtılması gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; el atılan taşınmazların Dop alanı içinde kaldığını, bozmadan sonra ıslah yapılamayacağını, bedelin fahiş olduğunu, eski hale getirme talebinin kabulü yerine el atma bedelinin tahsiline karar verilmesinin yerinde olmadığını, bedelin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırmasız el atma tazminatı ile ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın davalı idare tarafından el atılan 684,72 m²lik kısmının iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.

5. Hükmedilen tazminat miktarına değerlendirme tarihi olan dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, ıslah edilen kısma ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 2 nolu bendinin çıkarılması, yerine "BİRLEŞEN BİNGÖL 2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2015/197 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN DAVANIN KABULÜ İLE, Kamulaştırmasız el koyma nedeniyle tazminat talebinin kabulü ile 148.433,60 TL tazminat bedelinin birleştirilen dava tarihi olan 02.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak muris ... mirasçılarını gösteren Bingöl Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/90 Esas, 2017/78 Karar,

28.02.2017 tarihli mirasçılık belgesinde miras payları belirtilen davacı mirasçılar adına bu mirasçılık belgesindeki payları oranında ödenmesine, Bingöl ili, ..., ... köyü ... mevkii 899 parsel sayılı sayılı taşınmazın 684,72 m²lik kısmının iptali ile idare adına tesciline, 28.01.2016 tarihli Fen bilirkişisi raporunun kararın eki sayılmasına" ifadesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,