Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11630 K.2025/8600

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar vermiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 2932 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yöntemine göre araştırma ve inceleme yapılmasını talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.03.2014 tarihli ve 2013/49 Esas, 2014/249 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 18.03.2014 tarihli ve 2013/49 Esas, 2014/2497 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda değerlendirme için incelenen emsal satışın taşınmazın üzerindeki mevcut ipoteğin hukuki vecibeleri de devredilmek suretiyle yapıldığı, satışın şekli dikkate alındığında serbest satış olmadığı ve taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığı kanaatini uyandırdığı,

ayrıca dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan binanın eski niteliği dairesinde kullanılması mümkün olup olmadığı belirlenip, mümkün görüldüğü takdirde bu duruma getirilebilmesi için gereken gider ve bedelin denetime elverişli şekilde hesaplanarak kamulaştırma bedeline eklenmesi gerektiğinin düşünülmemesi ve dosya içerisinde bulunan tapu kaydına göre kamulaştırılan taşınmazın 1/2 hissesinin davalıya, 1/2 hissesinin Maliye Hazinesine ait olmasına rağmen,

taşınmazın tamamının kamulaştırma bedelinin tespitiyle tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve yol olarak terkinine ve kamulaştırma bedelinin (tamamının) davalıya ödenmesine karar verilmesi doğru görülmeyerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 17.12.2019 tarihli ve 2015/651 Esas, 2019/737 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 17.12.2019 tarihli ve 2015/651 Esas, 2019/737 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan yapı ile ilgili olarak.

15.01.2016 tarihli bilirkişi raporunda bina önünde 5 metrelik alan bulunan 4 adet kolondan 3 kolonun tıraş edilmesinin gerektiği ve statik yönünden incelenmesi gerektiği, kesilen binanın eski nitelikleri dairesinde kullanılabilecek duruma getirilebilmesinin mümkün olmadığı, binanın kullanılamaz hale geldiği, imar planına yapının yoldan çekme mesafesinin 8 metre olacağı, statik dengesi bozulan yapıda can ve mal güvenliğinin kalmayacağı, 24.01.2017 havale tarihli raporda binanın ön cephesinde bulunan üç kolonun tıraşlanması sonucu bina işlevini kaybedeceğinin tespit edildiği,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise balkonun toplam 7,52 m²lik kısmının yola gittiği, önceden ... kolon ve kiriş ile güçlendirilerek yola giden kısmın kesilmesi gerektiğinin belirtildiği, binanın taşıyıcı sistemi ile ilgili olarak raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ve dava konusu taşınmazda mevcut imar durumuna göre yoldan çekme mesafesinin olup olmadığı,

varsa ne kadar olduğu sorulup, gelen yazı cevabına göre dava konusu binanın (çekme mesafesinin olması halinde) çekme mesafesi içinde kalıp kalmayacağı, işletme/yapı ruhsatı alıp alamayacağı izin verilecek ise önceki durumuna göre herhangi bir kısıtlama getirilip getirilmeyeceği hususları ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden sorulup sonucuna araştırılmadan ve eksik inceleme sonucu bedel tespiti doğru görülmediği gibi kabule göre de dava konusu taşınmazın çekme mesafesi dışında olduğunun anlaşılması halinde ise Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik'in 41 nci maddesi uyarınca uygulanacak çekme

mesafesi dikkate alındığında, bu kısımda değer azalışı olacağı muhakkaktır. Bu konuda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması ve davalı dava konusu taşınmazın 1/2 payına malik olduğu hâlde, taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile tapudan yol olarak terkinine ve bedelininin ödenmesine karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilâm başlığında belirtilen kararı ile bozma kararına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin fahiş olduğunu, kararın 2942 sayılı Kanun ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın, sundurmanın, yapının ve ağaçların değerinin düşük hesaplandığını, 15.01.2016 tarihli raporda dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının 138.768,00 TL tespit edilmişken bilirkişilerin hükme esas raporda yapı değeri için 102.538,97 TL gibi çok düşük bir bedel hesaplamalarının hatalı olduğunu, bina bedeli düşük olduğu gibi arta kalan alandaki değer azalışının da gözetilmesi gerektiğini, yakın konumdaki taşınmaza daha yüksek bedel belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, aynı temyiz sebeplerinin Dairemizin bozma kararı öncesinde sunulan dilekçelerinde belirtildiği, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan ve taban alanı 177 m² olan 2 katlı yapının 166,47 m² taban alanına sahip olduğu kabulü ile hesaplama yapan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,