Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11890 K.2025/9977

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü (eski 648 parsel) yeni 215 ada 6 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, taşınmaz için belirlemiş olduğu birim metrekare fiyatının 160,00 TL olduğunu ve bu bedelin piyasa rayicini yansıttığını beyan ettiğini; ancak daha önce ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/390 Esas sayılı dosyası ile 21 ay öncesinde aynı bölgede bulunan taşınmaza 150,00 TL takdir edildiğini, taşınmazın köy yerleşik alan içerisinde kaldığını, dava konusu taşınmazın turizm bölgesinde bulunduğunu ve taşınmaz değerinin buna göre belirlenmesi gerektiğini belirterek öncelikle kamulaştırma kararının ve müdahalenin önlenmesine, bu kabul görmediği takdirde gerçek rayiç bedelinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın metrekare birim değerinin fahiş olup taşınmazın piyasa değeri ile uyumlu olmadığını, mevcut bilirkişi raporuna ilişkin yapılan itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporları eksik ve yanılgılı olarak düzenlendiğinden hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını, hüküm altına alınan kamulaştırma bedeli aynı mahalledeki emsal kamulaştırma bedellerine kıyasla da oldukça fahiş olduğunu, aynı mevkiide 2018 yılında yapılan aynı amaca matuf kamulaştırma bedelleri araştırılmadığı gibi bilirkişilerce bu hususta herhangi bir inceleme yapılmadığını,

rapor bu bakımdan eksik ve yanılgılı olarak tanzim edildiğini, bilirkişilerce taşınmazın değerine ilişkin yapılan tespitte objektif değer artışının yüksek belirlendiğini, münavebenin uygun olmadığını, neması ile ödenen kısım için faiz işletilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; rapora yönelik itirazları değerlendirilmeden karar verildiğini, münavebenin uygun olmadığını, objektif değer artışının düşük olduğunu, belirlenen değerin düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir metoduna göre değer biçilmesinin yöntem itibarıyla doğru olduğunu; ancak 2018 yılı ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünce bildirilen münavebe planına uygun ürünlerle kapitalizasyon faizi % 4, objektif değer artış oranı da % 500 uygulanarak hesaplanan bedel üzerinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin üç numaralı alt bendi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... köyü (eski 648 parsel) yeni 215 ada 6 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri ile aynı bölgeden intikal eden ve Dairemizin 2024/2981 Esas, 2024/9450 Karar ve 2024/2531 Esas, 2024/9449 Karar sayılı ilamları ile denetimden geçen dava dosyalarında aynı kamulaştırma kapsamında, aynı köyde bulunan ve dava konusu taşınmaza komşu olup benzer özellikteki 218 ada 1 parsel ve 207 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan objektif değer artış oranları gözetilmeden ve onanmak suretiyle denetimden geçen iş bu parsellerden ayrılma nedenleri hususunda ek rapor alınmadan resen yapılan hesaplama ile eksik inceleme yapılmak suretiyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalılar vekilinin temyiz itirazları kısmen yerinde olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,