Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12052 K.2025/12084

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı idare vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 30.09.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacı vekili Avukat .... gelmiş, davacı idare vekili duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3114 ada 142 parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle, el atma bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın da bulunduğu bölge de imar uygulaması çalışmalarının başladığını, bu kapsamda 10.06.2021 tarihli ve 1183 sayılı Encümen kararı ile düzenleme sınırının onaylandığını, dava konusu taşınmazın tapu kaydına 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci madde uygulaması yapılacağına ilişkin 04.06.2021 tarihli E-43743 sayılı yazısı ile şerh verildiğini, müvekkil idare tarafından dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığını, sorumluluğun doğrudan doğruya ve yasal mevzuat gereği Karayolları Genel Müdürlüğüne ait olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; imar uygulamasının kesinleşmesine yönelik evrakların ön inceleme duruşmasından önce 25.10.2021 tarihinde mahkemeye sunulduğunu, vekâlet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6 ncı maddesine göre belirlenmesi gerektiğini, idarenin yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığı için karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, dava açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasında ve davacı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davanın konusuz kalması nedeniyle hükmedilecek yargılama gideri ve vekâlet ücretine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza fiilen yol yapılmak suretiyle davalı idare tarafından el atıldığı; ancak yargılama devam ederken dava konusu taşınmazın imar uygulamasına alındığı, neticesinde düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra davacıların başka parsellere şuyulandırıldığı ve yeni parsellerine el atma bulunmadığı ve davacılar vekilinin de konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesini talep ettiği gözetildiğinde, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. 6100 sayılı Kanun'un yargılama giderlerine ilişkin 331 inci maddesinin birinci fıkrası " Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklinde düzenlenmiş olup, buna göre davanın açıldığı andaki haklılık durumu gözetilerek yargılama giderlerinin ve yeni oluşan parsellere el atmanın olmadığı ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra tespit edildiğinden vekâlet ücretinin tamamının davalı idare üzerinde bırakılması yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia, savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adlye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aleyhine temyiz olunan davacı yararına 03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 28.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz edenden alınmasına,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,