Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12082 K.2025/11296

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... Mahallesi .... ada 3 parsel sayılı taşınmazda davacı adına kayıtlı payın bulunduğunu, taşınmazın imar planında sağlık alanı olarak ayrıldığını, imar planının 1998 yılında kesinleştiğini, taşınmazın bir kısmına davalı idare tarafından ... .... ... Nolu Aile Sağlığı Merkezi yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını, davalı tarafça kamulaştırma işlemi yapılmadığını, davacıya bedel ödenmediğini beyanla şimdilik 1.000,00TL kamulaştırmasız el atma tazminatının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın belediyenin iradesiyle davalı idarenin bilgisi ve görüşü dışında sağlık tesisi alanı olarak ayrıldığını, davacı tarafın başvurusuna kadar bu durumdan haberlerinin olmadığını, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, imar durumunun düzeltilmesi gerektiğini, davacının bu durumla ilgili belediyelere başvurması gerektiğini, davalının sağlık ocağı yeri için kamulaştırma yetkisinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptali ve Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: müvekkilleri lehine hükmedilen tazminat miktarının düşük belirlendiğini, metrekare birim bedelinin düşük tespit edildiğini, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmaz arasında mukayesenin doğru yapılmadığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle: hükmedilen bedelin ıslahla artırılan bölümüne ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaza fiil el atmanın söz konusu olmadığını, kamulaştırılacak alan için idarenin herhangi bir görüşünün alınmadığını ve husumetin ilgili belediyelere yönlendirilmesi gerektiğini, emsal taşınmazın emsal olma niteliği taşımadığını, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın farklı olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu .... ili, ..., Mahallesi .... ada 3 parsel sayılı taşımazın tapuda 27.114,00 m² yüz ölçümü ile kayıtlı olduğu, davacının taşınmazdaki hissesinin 9/1759 (138,73 m²) olduğu, taşınmazın imar planında "hastane" olarak planlandığı, dava konusu taşınmazın bir kısmında fiili el atma bulunduğu, fiilen el atılan kısımdaki davacının hissesine isabet eden miktarın 12,18 m² olduğu, geriye kalan kısımdaki miktarın ise 126,55 m² olduğu,

hükme esas 14.07.2022 tarihli bilirkişi kurul raporunda, taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, dava tarihi (12.10.2021) itibari ile taşınmazın metrekare birim fiyatının 3.951,39 TL/m² olarak belirlendiği, 14.07.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunun denetime açık ve hüküm kurmak için yeterli gerekçeyi içerdiği,

İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içindeki bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; mahallinde yapılan keşif sonucu arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,