Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12088 K.2025/11248

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ecrimisil istemi yönünden başvurunun usulden reddine, kamulaştırmasız el atmadan doğan tazminat istemine ilişkin talep yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacılara ödenmesine karar verilen ecrimisil bedeli ile davacılardan ... dışında kalan davacılar yönünden tazminat bedelinin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290.00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, ecrimisil bedeli ile ... dışında kalan davacılara ödenmesine karar verilen tazminat bedeli yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, ..., ... Mahallesi .... ada 4 parsel sayılı taşınmazda davacıların hisselerinin bulunduğunu, taşınmazın imar düzenlemesi ile ilkokul alanında kaldığını, üzerinde 1976 yılında yapılan .... ortaokulu bulunduğunu, idareye kamulaştırma bedelinin ödenmesi için başvuru yapıldığını,

ret cevabı üzerine Antalya 1. İdare Mahkemesinde dava açıldığını ve alının bilirkişi raporunda taşınmazın bir bölümünün fiili el atılan alanda kaldığının tespit edildiğini ve görev yönünden dava reddedilerek kesinleştiğini belirterek şimdilik 10.000,00 TL taşınmaz bedelinin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, yine taşınmazın haksız kullanılmasından kaynaklı olarak 1.000,00 TL ecrimisil tazminatının faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında okul alanı olarak belirlenmesi ve imar programlarının hazırlanarak imar planlarının uygulanmasının sağlanması işlemlerinden belediye sorumlu olduğunu, yerel mahkemece hükmedilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, taşınmazın dava tarihindeki nitelikleri değil el atıldığı tarihteki niteliklerinin dikkate alınmasının gerektiğini, toplam bedele dava tarihi itibarı ile faize hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davalı kurum harçtan muaf olmasına rağmen harçtan sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükmedilen ecrimisil miktarı, hüküm tarihi itibariyle İlk Derece Mahkemesi kararları için kesinlik sınırı olan 8.000,00 TL'den az olduğundan, davalı vekilinin istinaf itirazlarının ecrimisil istemi yönünden 6100 sayılı Kanun'un 352 inci maddesi gereğince usulden reddine, kamulaştırmasız el atma tazminatı yönünden yapılan incelemede ise, imar planında "İlkokul Alanı" olarak planlanan dava konusu taşınmaza kamulaştırma olmaksızın davalı kurum tarafından el atıldığından,

hükme esas bilirkişi kurul raporunda, taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (2942 sayılı Kanun) uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, mahkemece yapılan keşif ve aldırılan bilirkişi raporlarına göre, taşınmazın fiilen kısmen .... orta okulunun bahçesi olarak kullanıldığı, imar planında okul yeri alanı olan taşınmaza yönelik kısmen fiili el atmanın gerçekleşmesi sebebiyle proje bütünlüğü açısından, davalı kurumun tazminat sorumluluğunun bulunduğu,

davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle, değerlendirmenin davanın açılış tarihine göre yapılıp, faize de dava tarihi itibariyle hükmedilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı, davanın kabulü nedeniyle yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden davalı tarafın sorumlu tutulmasında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı, dava tarihi itibari ile (13.08.2021) taşınmazın bulunan 6.118,59 TL/m² değerinin ve davacıların hisselerine göre hesaplanan tazminat miktarlarının taşınmazın bulunduğu, konum itibari ile uyumlu olduğu,

proje bütünlüğü gereğince taşınmazın tamamında davacıların hissesine düşen m² değerleri üzerinden tazminat miktarı hesabında usulsüzlük bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararında yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden davalı tarafın sorumlu tutulmasında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı, davalı kuruma harç yükletilmediği, 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca, davalı tarafın istinaf konusu ettiği sebeplerle sınırlı olarak yapılan incelemede, mahkeme hükmünde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından davalı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığı anlaşıldığından, arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin davalı idareden tahsili ile payları oranında davacılara ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Buna karşın, dava konusu taşınmaz tapu kaydına göre .... Mahallesinde bulunmasına rağmen, hüküm fıkrasında ... olarak hatalı gösterilmesi hususu kamu düzenine ilişkin olup, resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A.Davalı İdare Vekilinin Davacılardan ... Dışındaki Davacıların Paylarına İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B.Davalı İdare Vekilinin Ecrimisil Talebine İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

C.Davalı İdare Vekilinin Davacılardan ...'a İlişkin Temyizi Yönünden; 1.Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının, (3) numaralı bentlerinde yeralan “Demircikara” ibaresinin çıkartılmasına, yerine “Şirinyalı” ibaresi yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,