Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12087 K.2025/10844

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi 13571 ada 953 parsel sayılı taşınmazda müvekkil hissesine 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca şerh konulduğunu, davalı idare tarafından söz konusu şerhin kaldırılması için herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkilinin taşınmazı üzerinde tasarruf yetkisini kullanamadığını, bu nedenlerle taşınmazdaki müvekkiline ait hisse üzerinde bulunan 31/b şerhinin kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresi içinde açılmadığını, Müvekkil idarece dava konusu taşınmaz, usul ve kanuna uygun olarak kamulaştırıldığını, 2942 sayılı Kanun uyarınca tezyidi bedel davası ya da idari yargıda kamulaştırma işleminin iptali talepli dava açılmadığından kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, mülkiyetin müvekkil idareye geçtiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazda davalı idare lehine konulan şerhin kaldırılmasına verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle. Antalya ili, Aksu ilçesi ... Mahallesi Kamulaştırma planlarında DSİ nosu 130 eski (2621) 13571 ada 660 yeni 13571 ada 953 kanal parseli için 6830 sayılı kanunu 13. maddesine istinaden ...

Sahil Sulamas Y-24 işi kapsamında ve müvekkili kurumun Genel Müdürlüğünün 04.12.1980 tarih ve 14401 tarihli yazısıyla tasdik edilen kamu yararı kararına istinaden kamulaştırma işlemlerine başlandığını, söz konusu parsellerin Kadastro Müdürlüğünce yapılan 22/a uygulamaları sonucu kanal cinsi olarak uygulamaya tabii tutularak yeni ada ve parsel numarası alarak 13571 ada 953 parsel olarak tescillendiğini, Kamulaştırma planlarında DSİ nosu 130 eski (2621) 13571 ada 660 yeni 13571 ada 953 kanal parseli için müvekkili idare uhdesinde bulunan ...

Sahil Sulaması Y24 işi kapsamında kamulaştırmaya tabii tutulduğunu, kıymet takdirinin 09.09.1965 tarihinde yapılarak o tarihteki maliklerinden olan ... adına 6830 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine istinaden kamulaştırma bedellerinin Antalya ...

Bankasına 18.10.1965 tarihli ve ... sayılı dekontla yatırıldığını, dava konusu taşınmazın usul ve kanuna uygun olarak kamulaştırıldığını, 2942 sayılı Kanun uyarınca tezyidi bedel davası ya da idari yargıda kamulaştırma işleminin iptali talepli dava açılmadığından kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, yasa hükmü gereğince davaya konu edilen taşınmazın mülkiyetinin tescil şartı aranmaksızın müvekkili idareye geçtiğini, müvekkili idare tarafından dava konusu taşınmazın tapu kaydına 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi gereği işletilmiş olan şerh açısından,

aynı Kanun'un 7 nci maddesinde düzenlenen şerhin kaldırılması için gereken sürenin aranmadığını, 7 nci madde uyarınca işletilen şerh kamulaştırma işlemi öncesi için uygulanırken 31 nci maddenin b fıkrasına göre işlenen şerhin ise kamulaştırma davası ile veya kamulaştırma sonrası uygulandığını, 31 nci maddenin b fıkrasına göre işlenmiş olan şerh açısından belirtilen sürede dava açma şartı bulunmadığını,

kamulaştırma işlemi kesinleştiğinden müvekkili idare tarafında işletilmiş olan 31/b maddesi şerhinin belirtilen sürede dava açılmamış olması gerekçesiyle kaldırılmış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya arsında mevcut tapu kaydına göre davaya konu şerhin terkini istenen Antalya ili, Aksu ilçesi, ... köyü 13571 ada 953 parsel sayılı taşınmazın kanal niteliği ve 625,83 m² yüzölçümü ile tapuda kayıtlı olduğu, davacı ...’nün taşınmazın hissedarları arasında bulunduğu, davacı hissesi üzerinde DSİ lehine 24.07.1995 tarih ve 6114 yevmiye numaralı “DSİ idaresince kamulaştırma kararı alınmış olup 2942 sayılı Kanun’un 31-b maddesine göre şerh” şeklinde belirtmenin bulunduğu,

davalı idare tarafından sunulan kamulaştırma evrakları, ilgili banka müdürlüğünün yazısı ve tüm dosya kapsamına göre, davalı idarece kamulaştırma işleminin muhatabına tebliğ edildiğine dair yapılan usulüne uygun tebligat bulunmadığı gibi davalı idarece kamulaştırma bedelinin davacıya veya murisine/selefine ödendiğine ilişkin herhangi bir belge de ibraz edilemediği, kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası da açılmadığı anlaşıldığından tapu sicilindeki şerhin terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,