Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12334 K.2025/9534

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine, kamu düzeni ilkesi gereği İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dosyaya ilişkin dava dilekçelerinde özetle; ... ili, ..., ... Mahallesi 2378 ada 13 parsel sayılı taşınmazda davacıların hissedar olduğunu, dava konusu taşınmaza davalı idarelerce kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını belirterek belirlenecek tazminatın davalılardan alınarak davacılara verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza davalı ... tarafından hiçbir müdahalede bulunmadığını, raylı sistem istasyonu inşaatı aşamasında yapılan imalatlardan ...'nın sorumlu olduğunu, kamulaştırma şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde herhangi bir çalışmanın yapılmadığını, taşınmazın 1/5000 ölçekli ... ... Planı kapsamında pazar alanında kalmakta olduğunu, taşınmazdan ... Belediyesi'nin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazda çalışma yapılmadığını, pasif husumet ehliyeti yokluğunda davanın reddinin gerektiğini, sorumluluğun Nilüfer Belediyesinde olduğunu, karara dayanak bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, belirlenen bedelin fahiş olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kötü niyetli olduğunu, taşınmaz üzerindeki kısıtlılık halinin bilinerek mülkiyet sahibi olunması halinde tazminata hükmedilemeyeceğini, husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, taşınmaza el atılmadığını, emsal alınan taşınmazın kıyasi emsal olarak alınamayacağını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, raylı sistem inşaatı aşamasında yapılan imalatlardan .... Büyükşehir Belediyesi'nin sorumlu olduğunu, dava şartının gerçekleşmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idarelerden tahsiline dair Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı, ancak nispi harca hükmedilmesi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde fillen el atılan alanların bedelinin alınan rapor uyarınca davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Birleştirilen dava açısından metrekare değeri 12894,40 TL/m² belirlendiği halde hesaplama yapılırken sehven 12.984,00 TL/m² üzerinden değer biçilmesi bozmayı gerektirir.

5. Dairemizce resen yapılan denetim sonucu; dava konusu taşınmazın Mahalle adı ... olduğu halde infazda tereddüt oluşturacak şekilde ... Mahallesi yazılması hatalıdır.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının; a) Hüküm fıkrasının (II) numralı bendinin (2) numaralı bendinden "408.606,48" sayısının çıkarılması, yerine "405.786,76" sayısının yazılması,

b) Hüküm fıkrasının (II) numralı bendinin (3) numaralı alt bendinden "'..." ibaresinin çıkarılması ile yerine "..." kelimesinin yazılması, suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı ...'ndan aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,