Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12342 K.2025/11533

Taraflar arasındaki Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin olarak açılan ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/430 Esas sayılı dosyası ile dava konusu taşınmazın tapusunun iptal edilerek Maliye Hazinesi adına tescil edildiğinden, mahkemece yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporuna göre taleplerini Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi uyarınca 1.453.546,00 TL olarak artırmış olduklarını, bu bedel üzerinden Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin karar verilmiş olduğunu, ancak istinaf incelemesinde kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için iade edilmiş olduğunu,

kaldırma sonuca dosyanın 2017/492 Esas sayılı sırasına kaydının yapıldığını ve kaldırma sonucu yapılan keşif ve bilirkişi raporunda taşınmazın değerinin 7.082.472,83 TL olduğunun tespit edilmiş olduğunu, taraflarınca harcı yatırılmak suretiyle yeniden bedel artırım dilekçesi verilmiş ise de mahkeme tarafından bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesi ile taleplerinin reddedildiğini ve önceki bedel üzerinden hüküm kurulmuş olduğunu, açmış oldukları davanın ek dava niteliğinde olduğunu belirterek,

kesinleşen Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/492 Esas sayılı dosyasında hesaplanan 7.082.427,83 TL'den hüküm altına alınan 1.453.546,00 TL mahsup edildikten sonra kalan 5.628.881,83 TL'nin müvekkillere ait taşınmazın tapusunun iptal edildiği 27.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, pasif husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, haksız ve mesnetsiz açılan davada yasal ön başvuru şartlarının yerine getirilmediğini, zamanaşımı süresinin geçirildiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada Maliye Bakanlığı taraf bulunmadığı için husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, müktesep hak hususu nazarı dikkate alınarak ek davanın reddi gerektiğini, ilk davada talep olunmayan alacak için dava devam ederken ek dava ile yeni bir alacak talebinin kanuna aykırı olduğunu, davaya kusuruyla sebebiyet vermeyen idare aleyhine yüksek oranda nispi vekâlet ücretinin verilmesinin usul, kanun ve hukuka aykırı olduğunu, kararın kesinleşmeden ödemede bulunulmasının ileride telafisi güç zararlara neden olabileceğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.04.2017 tarihli ve 2016/430 Esas, 2017/203 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile 1.453.546,00 TL tazminat bedelinin tapu iptal tescil kararının kesinleşme tarihi olan 27.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak; davacı tarafa ödenmesine karar verildiği, anılan kararın yalnızca davalı idare vekili tarafından istinaf edildiği, davacı vekilinin istinaf talebi bulunmadığı,

davacı vekilince verilen istinafa cevap dilekçesinde istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmakta olup, bu haliyle 84,02 TL metrekare fiyatı yönünden idare lehine kazanılmış hak doğduğundan davacının talep edebileceği toplam tazminat miktarı 1.453,546 TL olduğunu, davalı idare yararına usuli kazanılmış hak doğduğu,

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 10.05.2018 tarih, 2021/12093 Esas, 2021/8040 Karar sayılı kararında da açıkça belirtildiğini, bu haliyle davacı tarafın başkaca talep hakkı kalmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kazanılmış hak nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın kısmi dava olarak değerlendirilmesi gerektiğini, usuli müktesep hak kavramının oluşmadığını, usuli müktesep hak kavramı özü itibariyle Yargıtay dairelerince verilebilecek kararlar neticesi doğduğunu, istinaf mahkemesi tarafından verilen kaldırma kararı ile usulü müktesep hak kavramı doğmayacağından Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin verdiği kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmazın orman içinde kalmasından dolayı tapusunun iptali nedeniyle davacıların 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesine dayalı açtıkları kısmi davada Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/430 Esas, 2017/203 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne 1.453.546,00 TL tazminat bedelinin tapu iptal tescil kararının kesinleşme tarihi olan 27.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalı Hazineden alınarak davacılara verilmesine karar verildiği, hükme esas alınan raporda 1.453.546,00 TL bedel hesaplandığı,

bu kararı sadece davalı ... vekilinin istinaf ettiği, davacı vekilinin istinaf talebinin bulunmadığı, davacı vekilince verilen istinafa cevap dilekçesinde istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmakta olup taleple bağlılık ve aleyhe hüküm verme yasağı ilkeleri gereğince ek davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,