Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12409 K.2025/10313

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... Belediye Başkanlığı vekili dava dilekçesinde özetle; Adana ili, ..., ... Mahallesi 61 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece belirlenen bedelin düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa derhal ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı ... Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin yüksek hesaplandığını, emsal alınan taşınmazın uygun olmadığını, müvekkili kurum lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesince tespit edilen bedeli süresi içerisinde depo ettikleri hâlde davanın 4 aydan fazla sürmesine müvekkili kurumca bir sebebiyet verilmediği hâlde, faize hükmedilmesinin Anayasa'ya aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür.

2. Davacı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yargılamanın süresinde bitmemesinin sonuçlarının kuruma yükletilemeyeceğini, bilirkişi raporuna istinaden belirlenen bedelin yüksek oranda hesaplandığını, emsal alınan taşınmazın uygun olmadığını, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsalin uygun olmadığını, komşu parsellere daha yüksek bedel belirlendiğini, yetersiz emsal araştırması ile belirlenen bedelin düşük olduğunu, yapı bedellerinin hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın uygulama imar planı içinde ve belediye sınırları içinde bulunduğu, meskun alanda kaldığı ve belediye hizmetlerinden yararlandığı, bu nedenle arsa niteliğinde olduğu anlaşılmış olup emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik bulunmadığı;

ancak İlk derece mahkemesince dava konusu taşınmazın metrekare birim değeri 7.268,44 TL olarak tespit edildiği hâlde, hükmün gerekçesinde taşınmazın metrekare birim değerinin 630 TL olduğunun belirtilmesi taşınmazın 16237 ada 4 parsel numarasını aldığı anlaşılmakla, Mahkemece eski ada ve parsel numarası üzerinden hüküm kurulması fark bedel 912.933,95 TL olması gerektiği hâlde, maddi hata sonucu hükmün 4 numaralı bendinde 912.833,95 TL olarak gösterilmesi ve bu bedele yasal faiz işletilmesi,

Mahkemenin 02.05.2017 tarihli ilk hükmüyle ödenmesine karar verilen kısmı yönünden yasal faiz işletilmesinin gözardı edilmesi dava tarihinden 4 ay sonrası olan 10.01.2017 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekirken, 09.01.2017 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi doğru karar verilmesi gerektiğinden istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... Belediye Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davacı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dairemiz denetiminden geçen aynı mahallede bulunan, aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza yakın konumdaki 52 ada 79 parsel sayılı taşınmaza 2015 tarihi itibarıyla 700,00TL/m² ve Eylül 2016 değerlendirme tarihi itibariıyla Adana 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/587 Esas, 2017/153 Karar sayılı dosyasında 2.235,00TL/m² değer biçildiği ve dava konusu taşınmaza idarece düzenlenen kıymet takdir raporunda 2016 tarihi itibarıyla 1.200,00 TL/m² ve Eylül/2016 değerlendirme tarihi itibarıyla ilk karara esas alınan bilirkişi raporunda 1628 TL/m², ikinci karara esas alınan bilirkişi raporunda 1836 TL/m²,

istinaf kaldırma kararı sonrası alınan 19.08.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise 7268 TL/m² değer biçen rapor inandırıcı olmadığından yakın konumda bulunan parsellere ilişkin bedellerden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,