Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12429 K.2025/9723

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, taraf vekillerinin istinaf istemi üzerine İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davaın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... köyü 108 ada 52 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişilerce ...

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün ürün verim tablolarındaki değerlerinin kullanılmadığını, müvekkili kurum nezdinde bulunan resmî evraklara göre alınan verilerin tamamen farklılık arz ettiğini, öncelikle bu farklılığın giderilmesinin gerektiğini, bilirkişilerce kapitalizasyon faiz oranının % 4,5 olarak kabulünün doğru olmadığını, dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu, taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, bilirkişi raporlarında hesap yapılırken masrafların ve maliyetin eksik hesaplanmasının metrekare fiyatlarının yükselmesine sebebiyet verdiğini,

emsalin Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, taşınmazda düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılması gerekirken bu hususun bilirkişilerce hesaba katılmadığını, idareleri lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, bilirkişi heyetinin fındık net gelir tablosu oluştururken 3 ayrı devre üzerinden yaptığı değerlendirmeyi kabul etmediklerini, taşınmazın değeri belirlenirken emsal alınan ...

450 parselin güncel fiyatının çok fazla olduğunu, arazinin değerini belirleyen karşılaştırma tablosundaki değerlerin taraflarınca kabul edilmediğini, bu değerlerin objektif verilerden uzak ve hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapı bedeli ve avlu için takdir edilen kıymetin çok düşük olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmazda kamulaştırmadan arta kalan kısımda değer kaybı olduğunu; ancak bilirkişi raporunda hiçbir şekilde dikkate alınmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi heyetince taşınmazın verim gücünün iyi seviyede olduğuna dair mütalaada bulunulduğunu;

ancak 225 kg/da verimi baz alınarak tespit yapmasının usul ve kanuna, hakkaniyete aykırı olduğunu, verim miktarının asgari 250 kg ve üzeri alınması gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının fahiş belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde isabetsizlik görülmemekle birlikte, hesaplamaya esas alınan fındık verilerinin uygulanmasında hataya düşüldüğünden bu doğrultuda Dairemizce yapılan hesaplamada kamulaştırma bedeli 63.746,65 TL olarak hesaplanmış, bu miktar üzerinden kamulaştırma bedelinin tespitine, 5.613,52 TL fark bedel bakımından dördüncü ayın dolduğu 28.03.2018 tarihinden dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine,

İlk Derece Mahkemesince belirlenen fark bedele ilişkin faiz başlangıç tarihinin de 28.03.2018 olarak düzeltilmesine karar verilmesi gerektiği, ancak bu hususun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği, nitekim Mahkememizce yapılan yeniden hesaplama ile ilgili yanlışlığın giderildiği anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebepleri tekrar ederek ve resen belirlenecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak üzerindeki fındık ağaçlarına ise bahçe değerinden zemin bedeli düşülmek suretiyle değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,