Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12696 K.2025/4012

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gaziantep 3. İş Mahkemesinin 05.02.2021 Tarihli ve 2020/372 Esas, 2021/82 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda her iki davalı şirketin adresinin de Mardin'de olduğu, davacının davalı işverenle imzaladığı belirsiz süreli iş sözleşmesi incelendiğinde, "11 - Son Hükümler" başlığı altındaki "11.3 - Bu sözleşmenin uygulanmasından ve yorumundan doğacak anlaşmazlıklarda münhasıran Mardin Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir." hükmü bulunduğu,

yani tarafların kendi aralarında bir tür yetki sözleşmesi yaptıkları ve Mardin mahkemelerini yetkili kıldıkları, her ne kadar davacı vekili 25.01.2021 tarihli delil dilekçesinin 11 inci maddesinde, davalı ...'nin kullandığını iddia ettiği, Gaziantep'teki garajın varlığından bahsettiği ve anılan dilekçenin ekinde söz konusu garajın üç farklı fotoğrafını sunmuş olsa da, bu fotoğraflardaki garajın Gaziantep ilinde olup olmadığının anlaşılamadığı, kaldı ki bir an için bu garajın Gaziantep ilinde olduğu kabul edilse bile, davalı işverenin Gaziantep ilinde bir garajının bulunması,

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun (7036 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası bağlamnda "işin yapıldığı yer" anlamına gelmediği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Mardin İş Mahkemesinin 16.10.2023 Tarihli ve 2021/282 Esas, 2023/415 Karar Sayılı Kararı Gaziantep 3. İş Mahkemesi'nin 2020/372 Esas sayılı dosyasında Çavuşoğlu Trans Petrol İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketi'nin, 25 Aralık Sanayi Sitesi 60140 Nolu Cad. Çavuşoğlu Tır Garajı Şehitkamil Gaziantep

adresine müzekkere yazıldığı, dinlenen davacı tanığı ...'ın beyanında;'' Davalı iş yeri Gazianteptedir. Biz Nizip'te davacı ile birlikte otururuz. Sabah 06.00'da kalkar, saat 07.00'da işyerinde oluruz'' şeklinde beyanda bulunduğu, işyerinin Gaziantep'te olduğu, davacı ve tanığın Nizip'te oturdukları ve bir saat içinde Gaziantep'teki işyerinde oldukları tanık beyanı ile sabit olduğundan, işin yapıldığı yerin Gaziantep olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı Kanun uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: " İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. İş kazasından doğan tazminat davalarında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. İş mahkemelerinin yetkilerine ilişkin olarak diğer kanunlarda yer alan hükümler saklıdır. Bu madde hükümlerine aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir."

3.6100 sayılı Kanunun " Yetki Sözleşmesi " başlıklı 17 nci maddesi şöyledir. "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

4.6100 sayılı Kanunun "Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları"" başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. " Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz."

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2.Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde

yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, işin yapıldığı yer adresinin Gaziantep ili olduğu, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan işin yapıldığı yer mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın Gaziantep 3. İş Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gaziantep 3. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE